İçeriğe geç
Anasayfa » Gomphrena (Düğmeçiçeği)

Gomphrena (Düğmeçiçeği)

FLORA NICOMEDIAE • SOUTHERN HEMISPHERE

Coğrafi dağılım.

Cins güney yarımküreye özgüdür ancak özellikle süs bitkisi değeri nedeniyle günümüzde kuzey yarımküreye de dağılmıştır.

01

Amaranthaceae ailesinin en kalabalık cinsidir ancak Kocaeli’nde doğal yayılışı yoktur.

02

Yaz başından ilk donlara kadar çiçek açmaları nedeniyle popüler süs bitkileridir.

03

Ailenin pek çok üyesi gibi yüksek sıcaklıklarda ve güçlü güneş ışığında verimli çalışan C4 fotosentezi yaparlar.

04

Güneydoğu Asya’da çiçek açan çay olarak bilinir. Çünkü kurutulmuş çiçek ve çay yaprakları sıcak suya atıldığında, bitki suyun içinde yeniden çiçek açar.


Bilgi

Çiçekleri, özellikle kırmızı-mor renk veren betasiyanin pigmentleri açısından zengindir. Bu pigmentler, pH 3 ile 7 arasında stabil kaldıkları için gıda endüstrisinde, kozmetikte ve hayvan yemlerinde doğal gıda boyası olarak geniş bir kullanım potansiyeline sahiptir.

Folklor

Farklı türleri, güney yarımkürenin çeşitli bölgelerinde bin yıllardır tıbbi amaçlarla kullanılmaktadır.
Güneydoğu Asya’nın büyük bölümünde kutsal çiçek olarak kabul edilerek tapınaklarda sunulmaktadır.

Dikkat

Renkli, ponpon şeklindeki kafaları aslında taç yaprak değildir. Onlar sert, kağıtsı yapıda olan bırahte, yani özelleşmiş yapraklardır. Gerçek çiçekler, bu renkli yapıların arasındadır çok küçüktür.


ETİMOLOJİ

Cins adı Antik Yunanca cıvata anlamına gelir ve cinsin dik bir sap üzerindeki çiçek başlarına işaret eder. İsim Antikçağda Amaranthus cinsi için kullanılıyordu.

BİLİMSEL TANIM

Amaranthus (Horozibiği) tek ya da çok yıllık otlardan oluşan bir cinstir. Yapraklar almaşlı dizilişli, uzun saplı, basit, kenarları düz ya da dalgalıdır. Çiçek durumu talkım, bırakteli, tamamı ile sıkı ya da gevşek olarak koltuksal ya da başak formundadır.

Çiçekler tek ya da iki evciklidir. Çiçek örtüsü bölümleri üç ila beş arası sayıda, serbest ya da tabanda birleşik ve zarsıdır. Ercikler serbesttir. Tepecik iki ila üç arası sayıdadır. Meyve kuru bir kapsül olup kendi kendi açılmaz.

Tohumlar genellikle siyah renkli ve parlaktır. Kamuoyunda bilinen otlar olup (örneğin mancar adıyla), bazı türleri çiçek kurulu nedeniyle mezarlık alanlara dikilmekte, bazı türleri de toplanıp tüketilmektedir. Çiçek ve meyveler tek başlarına gösterişsizdir, ancak çiçekler ve meyveler küme halinde bulunduğundan dikkat çekicidirler.


Kocaeli’ndeki türler

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir