Tanımı
50 cm büyüyebilen sağlam yapılı bir bitkidir. Gövdeler basit, sağlam ve 6 ila 10 adet düğümler arası ile sıklıkla tabandan itibaren birkaç adettir. Çiçekler terminal bir baş ve üst yaprak koltuklarındadır. Yapraklar 3 ila 10 cm uzunluğunda, 1 ila 3 cm genişliğinde, yumurtamsı mızraksı, neredeyse sivri uçlu, 3 damarlı, tabanda bitişik ve özellikle en alttakiler olmak üzere kılıf oluşturmaktadır. Çiçekler 4 parçalı ve sapsızdır. Çanak 8 ila 15 mm uzunluğunda, yarısına kadar bölünmüş ve lobları üçgensidir. Taç mavi, sıklıkla dış yüzeyi mor ve yeşil bezeli ve 1,5 ila 3 cm uzunluğundadır. Kapsül dar ve sapsızdır. Dilimizde yeşilken adıyla bilinmektedir.
Takson kartı
- Plantae (Bitkiler alemi)
- Gentianales (Gentiyan takımı)
- Gentianaceae (Gentiyangiller)
- Gentiana (Gentiyan)
Gentiana cruciata L.
Gözlem bilgileri
Bitki doğal olarak Avrupa’da yayılış gösterir.🔗 Orman sınırı ve alpin çayırlarda görülmektedir. Umumiyetle temmuz ve ağustos ayları arasında çiçek açmaktadır. Bitkiyi 800 ila 1600 metreye kadar olan rakımlarda Başiskele ilçesinde gözlemlemek mümkündür.
Etimoloji
Cins adını, M.Ö. 181-168 yılları arasında hüküm sürmüş son İlirya kralı Gentius’tan almaktadır. M.Ö. 168 yılında Roma praetoru Lucius Anicius Gallus tarafından mağlup edilmiş ve esir alınarak Roma’da hapsedilmiştir. Gentius, bitkinin tonik özelliklerini ilk keşfedendir. Cins ve kralın bağlantısı 2000 leklik Arnavutluk banknotunda da kendini gösterir. Banknotun bir yüzünde Gentius portresi varken, diğer yüzünde bir Gentiana türü vardır. Türkçe yaygın adı olan gentiyan, cinsin bilimsel adından türetilmiştir. Epitet Latince haçlı anlamına gelir. Cinsin taç yapısına işaret etmektedir. Özgün tanımda bu “corollis quadrifidis imberbibus verticillatis sessilibus” cümlesi ile belirtilmiştir.
Fotoğrafları
