İçeriğe geç
Anasayfa » Fritillaria (Terslâle)

Fritillaria (Terslâle)

    FLORA NICOMEDIAE • NORTHERN HEMISPHERE

    Coğrafi dağılım.

    Cins, kuzey yarımküreye özgüdür.

    ALEMPlantae
    TAKIMLiliales
    FAMİLYALiliaceae
    01

    Cinse bağlı türlerin genom büyüklüğü, insan genomundan yaklaşık 30 kat daha fazla olabilir. Öte yandan bu denli büyük bir genoma sahip olmanın bitkiye sağladığı avantajın ne olduğu bilinmemektedir. Aksine bitkilerin yavaş büyümesine neden olabilir.

    02

    Lale ile birlikte Türkiye’den Avrupa’ya gitmiştir ve günümüzde özellikle Hollanda gibi Avrupa ülkeleri bu iki cins üzerinden ciddi bir endüstri oluşturmuştur.

    03

    Türkiye, tür çeşitliliğinin merkezidir. Ülkemizde neredeyse iki ayda bir yeni bir endemik takson keşfedilmektedir.

    04

    Bazı kaynaklar Hırvatistan bayrağında görülen damalı desenin kaynağının bu cins olduğunu öne sürmektedir.


    Bilgi

    Bazı türlerinin rahatsız edici bir kokusu vardır. Bu kokunun fare, tarla faresi ve köstebek gibi canlıları uzak tutması nedeniyle sıklıkla bahçe sınırlarına dikilmektedirler.
    Her ne kadar klasik Akdeniz uygarlıklarında cins ile ilgili tıbbı kullanımlara rastlamamış olsak da Fritillaria cirrhosa‘nın soğanları en 2000 yıldır Çin tıbbında kullanılmaktadır. Chuan bei mu adıyla bilinen bu geleneksel ilaç, günümüzde de popülerdir.

    Folklor

    Nektar bezleri oldukça büyüktür. Bu nedenle çiçeğin tam ortasında, tepallerin tabanında büyük, dairesel ve parlak su damlaları birikir. Sabah erken saatlerde bu damlalar çiçeğin ucundan yere doğru süzülür. Bu yüzden bitkilere ağlayan gelin ve meryemin gözyaşları da denir.

    Dikkat

    Cinsin ülkemize özgü çok sayıda bulunmaktadır ve bu nedenle toplanması kesinlikle yasaktır.
    Sosyal medya kullanımının yaygınlaşması nedeniyle çiçek açtıkları dönemde bazı popülasyonları yoğun insan baskısına maruz kalmakta ve bilinçsizce hırpalanmaktadır.


    ETİMOLOJİ

    Cins adı Latince zar kutusu anlamına gelir. Cinsin çiçeklerinin damalı desenlerine işaret eder.

    BİLİMSEL TANIM

    Fritillaria (Terslâle) soğanlı otlardan oluşan bir cinstir. Soğanlar bir ila birkaç adet iri etli pullu ya da 0 ila çok sayıda küçük pulludur. Gövde tek, dik, basit ve çiçek açmayan örneklerde mevcut değildir. Yapraklar halkavi, karşılıklı ya da almaşlı dizilişli, sapsız ve şeritsi ila yumurtamsıdır. Çiçek durumu gevşek ve bırahteli bir salkım halinde olup bırahteler yaprak benzeridir.

    Çiçekler genellikle tek ila çok sayıda, genellikle baş aşağı ve üç parçalıdır. Çiçek örtüsü çan ya da tabak biçiminde, bölümler sıklıkla açık ya da koyu renkli dama desenlidir. Ercikler altı adet, içkin, başçıklar ortaya yakın bölümden iplikçiklere bitişik, yumurtalık üst durumlu, sapsız ve boyuncuk dalsız ya da üç dallıdır.

    Meyve kapsül formunda, ters yumurtamsı ila küresel, üç bölümlü, altı köşeli ya da kanatlı, ince duvarlı, yuvarlak ve bölümlerinden açılmaktadır. Tohumlar çok sayıda, bölüm başına iki sıra halinde, sarımsı ila kahverengi ve düzdür.


    Kocaeli’ndeki türler

    Bir yanıt yazın

    E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir