Nasıl tanırım?
Bitkinin tırmanıcı, yaprakların yüreksi-ok başlı, meyve saplarının 1-3 mm ve fındıkçığın tanecikli olması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Çalılık, tarla, yol kenarı
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Mayıs – Eylül
Arazi notu
05 Ağustos 2025 • Başiskele • 450 m • Taşlık
Tırmanıcı bitkiler genellikle belirli bir yöne dönerek büyürler. Bu tür ise gövdesini diğer bitkilerin saplarına her zaman saat yönünde döndürerek sarılır. Bu sayede buğday ve arpa gibi dik büyüyen tarım ürünlerinin gövdesine tırmanarak güneş ışığına ulaşır.
Tohumların en azından Tunç Çağı’nda yenildiği bilinmektedir. Uzakdoğu tıbbında hepatit, yüksek tansiyon, cilt yaraları ve kanamaları tedavi etmek amacıyla kullanılmıştır.
Bir bitki 30.000’e kadar tohum üretebilir, tohumları toprakta uzun yıllar canlı kalabilir ve herbisitlere karşı direnç geliştirebilir. Bu nedenle en istilacı türler arasındadır.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins 1523 – 9 Ekim 1562 yılları arasında yaşamış İtalyan bitki bilimci Gabriello Fallopio’ya adanmıştır. Fallop tüpleri olarak bilinen anatomik yapıya adını vermiş on altıncı yüzyılın önemli anatomi bilimcilerindendir. Modern anatomi biliminin kurucusu olarak kabul edilmektedir. Bitki bilim alanındaki çalışmaları nedeniyle adı bu cinse verilerek ölümsüzleştirilmiştir. Epitet Latince Convolvulus gibi anlamına gelir. Türün sarılıcı karakterine ve yüzeysel olarak Convolvulus türlerine benzemesine işaret eder. Bitki ikili adlandırmadan önce “Convolvulus minor, semine triangulo” olarak bilinmekteydi.
1 ila 1,5 metre uzayabilen tek yıllık bir bitkidir. Gövdeler diğer bitkilere saat yönünde dönerek tutunur. Okrea kalıcı ya da dökülücü, bronz ya da yeşilimsi kahverengi, silindirik, 2 ila 4 mm uzunluğunda ve kenarları eğiktir. Yaprak sapı 0,5 ila 5 cm uzunluğundadır. Yaprak ayası yüreksi, yumurtamsı, tebersi ya da okbaşlı, 2 ila 6 cm uzunluğunda, 2 ila 5 cm genişliğinde, tabanı yüreksi, kenarları dalgalı, pürüzlü ve ucu sipsivridir.
Çiçek durumu koltuklardadır. Bunlar dik ya yayılıcı, başak benzeri, 2 ila 10 cm uzunluğunda ve ekseni kısa havlıdır. Çiçek sapı yükselici ya da yayılıcı, 1 ila 3 mm uzunluğunda ve çıplak ya da nadiren pürüzlüdür. Çiçekler erselik olup demetlerde 3 ila 6 adettir. Çiçek örtüsü meyve zamanı genişlememektedir. Yeşilimsi beyaz renkli ve sıklıkla pembemsi ya da morumsu tabanlı ve 3 ila 5 mm uzunluğundadır.
Tepaller eliptik ila ters yumurtamsı ve küt ya da sivri uçludur. Ercik 8 adettir. Tepecik top başlıdır. Kapçık içkin, siyah renkli, 4 ila 5 mm uzunluğunda ve mattır. Dilimizde yayılgan adı ile bilinmektedir.