İçeriğe geç
Anasayfa » Fagopyrum (Karabuğday)

Fagopyrum (Karabuğday)

FLORA NICOMEDIAE • EASTERN AFRICA-INDOMALAYA

Coğrafi dağılım.

Cins Güneydoğu Asya ve Orta Afrika’ya özgüdür ancak günümüzde neredeyse dünyanın tamamına yayılmıştır.

01

Arkeolojik kanıtlar, Çin’de 4600 yıl, Japonya’da ise 3500 yıl önce yetiştirilmeye başlandığını göstermektedir.

02

Gluten içermeyen karabuğday unu, çölyak hastaları için önemli bir alternatif besin kaynağıdır.

03

Japonya’nın dünyaca ünlü Soba erişteleri, karabuğday unundan yapılmaktadır.

04

İklim değişikliğine uyumlu ve kısa sezonlu olmaları nedeniyle sürdürülebilir gıda potansiyeline sahiptiler.


Bilgi

Karabuğday kabuklarıyla doldurulmuş uyku yastıkları (Sobakawa) çok popülerdir. Bu yastıklar başın ve boynun şeklini mükemmel alır, içindeki hava boşlukları sayesinde asla terletmez ve baş ağrısı ile horlamayı azalttığına inanılır. Günümüzde ortopedik yastık pazarının en lüks ürünlerinden biridir.
Bazı Slav dillerinde tatarka adıyla bilinmektedir, çünkü Avrupa’ya Moğol istilası ile gelmiştir. Bir diğer giriş rotası üzeri İspanya üzerinden, Müslümanlar vasıtasıyla olmuştur. Bu nedenle sarazen buğdayı ve putperest tahılı isimleri ile de bilinmektedir.

Folklor

Türler, insan vücudundaki kılcal damarları güçlendiren, kan dolaşımını düzenleyen ve yüksek tansiyonu düşürmeye yardımcı olan rutin bileşiği açısından zengindir. Özellikle Fagopyrum tataricum, normal karabuğdaya göre neredeyse 100 kat daha fazla rutin içermektedir.

Dikkat

Kabuğu soyulmamış karabuğday tanelerini tüketmeden önce dikkatli olunmalıdır. Taneleri çevreleyen kırmızımsı kabuk, güneş ışığına maruz kaldığında ciltte alerjik reaksiyonlara neden olabilen fagopirin maddesini içermektedir.
Sadece karabuğday tarlalarından beslenen arıların ürettiği Karabuğday Balı, alışılmış ballardan çok farklıdır. Pekmez gibi neredeyse siyah renklidir, çok keskin-odunsu bir aroması vardır ve demir ile antioksidan açısından dünyadaki en zengin ballardan biri kabul edilir.


ETİMOLOJİ

Cins adı Antik Yunanca kayın unu anlamına gelir. Tohumların kayın tohumuna benzemesine işaret eder. Cinsin Türkçe adı olan karabuğday, Fagopyrum esculentum’un tohum rengine ve bu tohumların buğdayla benzer amaçlarla kullanılmasına işaret eder.

BİLİMSEL TANIM

Fagopyrum (Karabuğday) tek ya da çok yıllık otlar ila nadiren çalılardan oluşan bir cinstir. Gövde dik ya da yükselici ve çıplak ya da kısa havlıdır. Yapraklar dökülücü, gövdede, basit, almaşlı dizilişli, saplıdır. Okrea kalıcı ya da dökülücü ve kağıtsıdır. Yaprak sapı tabanı eklemlidir. Yaprak ayası üçgensi, yüreksi, genişçe yumurtamsı, ok başlı ya da şeritsidir. Çiçek durumu koltuklarda ya da koltuklarda ve terminal, saplı ve salkım ya da bileşik salkım halindedir.

Çiçek örtüsü beyaz, soluk pembe ya da yeşil renkli, genişçe çansı ve çıplaktır. Tepaller 5 adet, serbest, taç yaprak benzeri ve dıştakiler içtekilerden daha küçüktür. Ercik 8 adettir. İplikçik serbest ve çıplaktır.

Başçık beyaz, pembe ya da kırmızı renkli ve yumurtamsı ila eliptiktir. Boyuncuk üç adetir. Kapçık kahverengi ya da gri, küt ya da sivri biçimde köşeli ve çıplaktır.


Kocaeli’ndeki türler

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir