Nasıl tanırım?
Bırahtekerin yapraksı, yumurtamsı mızraksı, taban ve alt gövde yapraklarının yüreksi üçgensi ve bırahtelerin 6-9 adet olması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Çalılık, orman, kayalık yamaç
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Temmuz – Ağustos
Arazi notu
16 Temmuz 2023 • Başiskele • 1000 m • Kayalık
Nektar açısından zengin çiçekleri, arılar ve diğer tozlayıcı böcekler için önemli bir besin kaynağıdır.
Bahçecilikte Miss Willmott’s Ghost adıyla bilinmektedir. Ellen Willmott (1858–1934) Essex’teki Warley Place bahçeleriyle tanınan önemli bir bahçıvan ve bitki yetiştiricisiydi. 1897’de RHS’nin Victoria Medal of Honour ödülüne layık görülen ilk kadınlardan biriydi. Hikâyeye göre Ellen Willmott, ziyaret ettiği bahçeleri beğenmediğinde, cebinden Eryngium giganteum tohumları çıkarıp fark ettirmeden bahçeye serpiştirirmiş. Sonraki yıllarda bitki ortaya çıktığında bahçe sahibi bunun nereden geldiğini anlayamaz; bitki adeta Willmott’un hayaleti gibi geri dönmüş olurdu.
Kocaeli’nde nadir bir türdür. Yerinde güzel. Bitkileri koparmak yerine sadece fotoğraflayarak, güzelliklerinin dalında ve köklerinin ait olduğu toprakta kalmasına izin verin ki bu özel miras geleceğe de kalsın.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adı Antik Yunanca boğadikeni anlamına gelir. Kelime Antik Yunanca kirpi kelimesinden gelir ve bu bağlamda bitkilerin dikenli yapısına işaret eder. Diğer bir seçenek ise yine Antik Yunanca geviş getirmek anlamına geldiği yönündedir. Bu da bitkilerin hayvanlarda gaz giderici özelliğine işaret etmektedir. Epitet Latince devasa anlamına gelir. Dolayısı ile türün cins özelinde boyutuna işaret eder.
Sağlam yapılı iki yıllık bir bitkidir. Kök mekiksidir. Gövde 30 ila 130 cm uzunluğundadır. Taban yaprakları neredeyse derimsi, çiçek zamanı çoğunlukla kuruyucu, yüreksi üçgensi, 7 ila 16 cm uzunluğunda ve 12 ila 18 cm genişliğinde, kütdişli ve sivri uçlu değildir.
Orta gövde yaprakları yumurtamsı, neredeyse sapsız, gövdeye sarılıcı, çentikli ve diken dikendir. En üstteki yaprak derince üç parçalıdır. Çiçek durumu mumlu ya da mavimsi ve yükselici bileşik salkım halindedir.
Çiçek başları 3 ila 9 adet, yumurtamsı ila dikdörtgensi, 10 ila 25 mm çapında ve en çok 40 mm uzunluğundadır. Bırahte 3 ila 9 adet, yapraksı, yumurtamsı dikdörtgensi, çentikli diken diken ve yaslanıcıdır. İkincil bırahteler üç adet ince uçludur. Dilimizde boğa dikeni adı ile bilinmektedir.