Nasıl tanırım?
Gövdenin silindirik, çizgili, çiçek durumunun gevşek, yayık ve bırahtelerin bizsi olması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Çalılık, makilik, kayalık yamaç
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Temmuz – Eylül
Arazi notu
26 Haziran 2025 • Kandıra • 1 m • Kumsal
Nazardan korunmak için evlerin kapısına asılmıştır.
Genç taban yaprakları pişirilerek tüketilmektedir. Yılan ısırığına karşı antidot olarak kullanılmıştır. Saplarından öksürük giderici çay yapılmaktadır, ayrıca bu böbrek iltihabı tedavisinde de kullanılmıştır. Bunun yanında akrep sokması ile hipoglisemi tedavisinde önerilmiştir. Kök ve yapraklara anemi, su toplama ve kolik şikayetlerinde hafifletici olarak başvurulmuştur.
Bazı Avrupa ülkelerinde koruma altındadır.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adı Antik Yunanca boğadikeni anlamına gelir. Kelime Antik Yunanca kirpi kelimesinden gelir ve bu bağlamda bitkilerin dikenli yapısına işaret eder. Diğer bir seçenek ise yine Antik Yunanca geviş getirmek anlamına geldiği yönündedir. Bu da bitkilerin hayvanlarda gaz giderici özelliğine işaret etmektedir. Epitet Latince Girit anlamına gelir. Jean-Baptiste Lamarck’ın özgün tanımında yer alan “Cette espéce croit naturellement dans l’Isle de Candie” ifadesi türün yayılış alanına işaret etmektedir. Kandiye, Girit adasının Fransızca karşılığıdır.
Eryngium creticum çoğunlukla 20 ila 60 cm büyüyebilen bir bitkidir. Gövde dik ve çok dallıdır. Yapraklar almaşlı dizilişlidir. Genelde çiçeklenme zamanı dıştaki taban yaprakları solar. Gövde yaprakları sapsızdır. Çiçek kurulu on beşin üzerinde çiçek taşır.
Bırahte 5 adet ve şeritsi bizsidir. İkincil bırahteler geniş ve sert olup tamamı yukarıda üç ince uçludur ve bunlar çiçekleri aşar. Çiçek durumu geniş, defalarca çatalsı ve en uçtaki dallar uzundur. Çanak yapraklar geniş ve küt uçlu, zaman zaman kesik ve hatta derin girintilidir.
Taç yapraklar hayli dar ve dikdörtgensidir. Çiçek başı küçük olup en çok 10 mm uzunluğundadır. Çiçekler açık mavi veya beyaz renkli ve erseliktir. Meyve 3 mm uzunluğundadır. Dilimizde göz dikeni adı ile bilinmektedir.