Dianthus diffusus (Nare)

Tanımı

Halihazırda Türkçe kaynaklarda Dianthus pubescens adı ile geçmektedir. Genellikle 10 ila 45 cm büyüyebilen bir bitkidir. Gövde genellikle salgılı tüylü ve tabanda dallıdır. Taban yaprakları çiçeklenme zamanı kurumuş olur, bunlar şeritsi ve 3 ila 5 cm uzunluğundadır. Gövde yaprakları şeritsi, sipsivri, 2 ila 4 cm uzunluğunda ve 2 ila 2,5 mm genişliğindedir. Çiçekler gösterişlidir ve 5 cm çapındadır. Çiçek zamanı kısır sürgünler görülmez. Taç yapraklar testere dişli uçlu, kırmızı renkli ve genellikle beyaz noktalıdır. Çanak silindiriktir. Taban yaprakları 3 ila 5 cm uzunluğundadır. Bunlar şeritsi ve salgılı tüylüdür. Dianthus corymbosus‘tan çiçeklerin dallı çiçek durumunda uzun çiçek sapı üzerinde tek olması ve ikincil bırahtelerin kıllı uçlara sahip olması ile ayrılmaktadır. Dilimizde nare adı ile bilinmektedir.

Gözlem bilgileri

Bitki doğal olarak Balkanlar ve Türkiye’de yayılış gösterir. Orman açıklıkları, çayırlar ve makiliklerde görülen bitki umumiyetle haziran ve eylül ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi deniz seviyesinden 1400 metreye kadar olan rakımlarda Gebze ilçesinde gözlemlemek mümkündür.

Harita | Sinonimler | Herbaryum

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca tanrının çiçeği anlamına gelir. İlk defa Theophrastus tarafından (diosanthos / διόσανθος) kullanılmıştır. Cins Antik Yunan tanrısı Zeus’a adanmıştır. Jüpiter, Hellen mitolojisindeki Zeus’un karşılığıdır. Cennetin ve yeryüzünün efendisi olarak kabul edilen Jüpiter; tanrıların ve insanların babası, hayatın efendisi, doğa kanunlarının kişiselleştiği varlık ve hava olaylarının tanrısıdır. Zeus ile Jüpiter arasındaki en önemli fark; Zeus’un zaman zaman insanların arasında tebdil-i kıyafet dolaşmasına rağmen, Jüpiter’in hiçbir zaman yeryüzüne inmemesidir. Roma Uygarlığı’nda karanfil, Jüpiter’in bitkisi olarak kabul edilirdi. En erken dönemde yapılan taçlar, karanfil çiçeklerinden oluşurdu.

Cinsin Türkçe adı olan karanfil yaygın bir kullanıma sahiptir. Ancak hiç biri bu cins için değildir. Kullanımı bilinen türler; Syzygium aromaticum, Clinopodium nepeta ve Ocimum × africanum’dur. Kelime, Syzygium aromaticum’un yayılış alanı olan Güneydoğu Asya orijinlidir. Bitkinin önceki adı Caryophyllus aromaticus’tur ve cins adı olan caryophyllus karanfil ile benzer kokuya sahip olan Dianthus caryophyllus için de kullanılmıştır. Buna göre, karışıklığın kaynağı da bu olsa gerektir. Epitet Latince yayılan anlamına gelir ve açık bir şekilde türün genişçe yayılan çiçek durumu dallarına işaret eder. Bu terim, bitkinin bir parçasının geniş ve düzensiz bir biçimde yayılmasını vurgulamaktadır.