İçeriğe geç
Anasayfa » Dianthus (Karanfil)

Dianthus (Karanfil)

FLORA NICOMEDIAE • EURASIA-AFRICA

Coğrafi dağılım.

Cins Afrika ve Avrasya’da yayılış gösterir ancak günümüzde dünyanın büyük bölümüne dağılmıştır.

01

Hristiyan teolojisinde İsa çarmıha gerilirken ağlayan annesi Meryem’in gözyaşlarından karanfil çiçeklerinin çıktığına inanılır.

02

Antik Yunanda karanfil çiçeklerinden yapılan taçlar dinsel törenlerde takılırdı.

03

Tanrıça Diana bir çobana aşık olur ancak aşkı karşılıksız kalır. Bunun üzerine gözlerini çıkararak toprağa atar ve ilk karanfil çiçeği böyle çıkar.

04

Anneler gününün resmi çiçeğidir.


Bilgi

Bitki taksonları arasında belgelenen en hızlı evrimsel radyasyonlardan birine sahiptir. Nispeten kısa jeolojik zaman içinde inanılmaz bir tür çeşitliliğine ulaşmıştır
1974 yılında Lizbon sokaklarında, Celeste Caeiro adlı bir kadın elindeki kırmızı karanfilleri askerlere dağıtmış, askerler de bu çiçekleri tüfeklerinin namlusuna yerleştirmiştir. Bu jest, kansız bir askeri darbeyle diktatörlüğün sona erdirilmesinin sembolü haline gelmiştir ve devrim bugün hâlâ Karanfil Devrimi adıyla anılmaktadır.

Folklor

İngilizcede pembe anlamına gelen pink kelimesi gerçekte terzilerin kumaş kenarlarını kesmek için kullandığı makasın adıdır. Çiçek uçları bu desene benzediği için bitkilere de pink denilmiş ve zamanla kelime pembe renginin adı olmuştur.

Dikkat

Yaprakları hafif toksik olup, mide rahatsızlıklarına veya ciltte tahrişe neden olabilir.
Cinsin Türkçe adı olan karanfil yaygın bir kullanıma sahiptir ancak hiç biri bu cins için değildir. Kullanımı bilinen türler; Syzygium aromaticum, Clinopodium nepeta ve Ocimum × africanum’dur. Kelime, Syzygium aromaticum’un yayılış alanı olan Güneydoğu Asya orijinlidir. Bitkinin önceki adı Caryophyllus aromaticus’tur ve cins adı olan caryophyllus, karanfil ile benzer kokuya sahip olan Dianthus caryophyllus için de kullanılmıştır. Buna göre, karışıklığın kaynağı da bu olsa gerektir.


ETİMOLOJİ

Cins adı Antik Yunanca tanrının çiçeği anlamına gelir, ilk defa Theophrastus tarafından (diosanthos / διόσανθος) kullanılmıştır. Cins Antik Yunan tanrısı Zeus’a adanmıştır. Jüpiter, Hellen mitolojisindeki Zeus’un karşılığıdır. Cennetin ve yeryüzünün efendisi olarak kabul edilen Jüpiter; tanrıların ve insanların babası, hayatın efendisi, doğa kanunlarının kişiselleştiği varlık ve hava olaylarının tanrısıdır. Zeus ile Jüpiter arasındaki en önemli fark; Zeus’un zaman zaman insanların arasında tebdil-i kıyafet dolaşmasına rağmen, Jüpiter’in hiçbir zaman yeryüzüne inmemesidir. Roma Uygarlığı’nda karanfil, Jüpiter’in bitkisi olarak kabul edilirdi ve en erken dönemde yapılan taçlar, karanfil çiçeklerinden oluşurdu.

BİLİMSEL TANIM

Dianthus (Karanfil) tek, iki ya da çok yıllık otlardan oluşan bir cinstir. Türler genellikle otsudur. Kazık kök sağlam yapılı ve rizom eğer varsa ince ya da kalındır. Gövde dik ya da yükselici, basit ya da dallı ve silindirik ya da köşelidir. Yapraklar karşılıklı dizilişli, basit, şeritsi ve paralel damarlıdır.

Çiçekler beş taç yapraklı, genellikle pembe tonlarında, tek ya da salkım ya da başcıklı gruplar halindedir. Çiçek sapı meyve zamanı diktir. Çanak yapraklar bitişiktir.

Taç yapraklar sıklıkla pembe ya da kırmızı, zaman zaman beyaz ya da mor ve bazen benekli ya da merkez koyu renkli ve pençelidir. Ercik 10 adettir. Kapsül yumurtamsı ya da silindirik olup 4 tırtık tarafından açılmaktadır. Tohum kapsül başına 40 ila 100 adet, siyahımsı kahverengi ve kalkan biçimlidir.


Kocaeli’ndeki türler

Dianthus armeria

Dianthus armeria (Tüylü karanfil) genelde ormanlık alanlarda görülen ve yaz aylarında çiçek açan bir…

Read More
Dianthus barbatus

Dianthus barbatus (Hüsnüyusuf) Kocaeli'de özellikle bahçelere ve mezarlara dikilen oldukça popüler b…

Read More
Dianthus carmelitarum

Dianthus carmelitarum (Samsu) genelde çalılık alanlarda görülen ve yaz aylarında çiçek açan ülkemize…

Read More
Dianthus carthusianorum

Dianthus carthusianorum (Dağ karanfili) genelde yamaçlarda görülen ve yaz başından güz başına kadar …

Read More
Dianthus caryophyllus

Dianthus caryophyllus (Karanfil) hem kültürel amaçlarla hem de süs bitkisi olarak binlerce yıldır ye…

Read More
Dianthus chinensis

Dianthus chinensis (Çin karanfili) çok sayıda kültivarı ve değişik renk formları bulunan oldukça meş…

Read More
Dianthus cibrarius

Dianthus cibrarius (Al karanfil) genelde düşük rakımlardaki çalılık alanlarda görülen ve yaz ayların…

Read More
Dianthus cruentus

Dianthus cruentus (Güzel karanfil) genelde orman sınırlarında görülen ve bahar sonundan güz başına k…

Read More
Dianthus diffusus

Dianthus diffusus (Nare) genelde çalılıklar ile çayırlarda görülen ve yaz başından güz başına kadar …

Read More
Dianthus giganteus

Dianthus giganteus (Deve karanfili) genelde kayalık bölgelerde görülen ve yaz başından güz başına ka…

Read More
Dianthus gratianopolitanus

Dianthus gratianopolitanus (Çim karanfili) özellikle kaya bahçeleri için yetiştirilen popüler bir sü…

Read More
Dianthus leptopetalus

Dianthus leptopetalus (Gece karanfili) genelde makilik alanlarda görülen ve yaz aylarında çiçek açan…

Read More
Dianthus nudiflorus

Dianthus nudiflorus (Tığotu) genelde çalılık alanlarda görülen ve bahar sonundan yaz sonuna kadar çi…

Read More
Dianthus pinifolius

Dianthus pinifolius (Keçi karanfili) genelde makilik alanlarda görülen ve bahar sonundan yaz ortasın…

Read More

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir