Nasıl tanırım?
İkincil bırahtelerin tamamen kahverengi ve çanak uzunluğunun 1/4-1/3 uzunluğunda olması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Orman, yamaç, yol kenarı
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Mayıs – Eylül
Arazi notu
17 Temmuz 2024 • Kartepe • 1200 m • Yayla
Kokusunda pamuk şekeri ve karameli andıran maltol, hoş çiçek kokulu fenetil alkol ve güçlü meyvemsi kokulu heptanal bulunmaktadır.
Cinsin Türkçe adı olan karanfil yaygın bir kullanıma sahiptir. Ancak hiç biri bu cins için değildir. Kullanımı bilinen türler; Syzygium aromaticum, Clinopodium nepeta ve Ocimum × africanum’dur. Kelime, Syzygium aromaticum’un yayılış alanı olan Güneydoğu Asya orijinlidir. Bitkinin önceki adı Caryophyllus aromaticus’tur ve cins adı olan caryophyllus karanfil ile benzer kokuya sahip olan Dianthus caryophyllus için de kullanılmıştır. Buna göre, karışıklığın kaynağı da bu olsa gerektir.
Bu cinsin, özellikle Carthusiani gurubu oldukça zordur. Dolayısıyla bu guruba ait teşhislerimizden emin değiliz. Sanıyorum ki grubun Türkiye’deki dağılımı ve hangi taksonlarla temsil edildiği de net değildir.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adı Antik Yunanca tanrının çiçeği anlamına gelir. İlk defa Theophrastus tarafından (diosanthos / διόσανθος) kullanılmıştır. Cins Antik Yunan tanrısı Zeus’a adanmıştır. Epitet Latince kan kırmızısı anlamına gelir. Açık bir şekilde türün çiçek rengine işaret eder. Özgün tanımda bu “Petala pulcherrime ex purpureo sanguinea” (Taç yaprak gösterişli morumsu kan kırmızısı renkte) olarak belirtilmiştir.
Genellikle 30 ila 70 cm büyüyebilen bir bitkidir. Türün taksonomik durumu karışıktır. Türkçe kaynaklarda Dianthus calocephalus olarak geçmektedir. Ancak Govaerts tarafından 2000 yılında bu tür Dianthus cruentus’un sinonimi olarak bildirilmiştir. Gövde dik ve basittir. Yapraklar şeritsi, uzun sipsivri ve 2,5 mm genişliğindedir.
Çiçek kurulu yoğun ve 15 ila 20 arası çiçek barındırır. Bırahte yumurtamsı ya da dikdörtgensi, yüreksi ve çiçek başlarından daha kısadır.
İkincil bırahteler 4 adet ve çanağın yarısından daha az uzundurlar. Taç yapraklar kırmızı renklidir. Dilimizde güzel başlı karanfil ve güzelkaranfil adları ile bilinmektedir.