İçeriğe geç
Anasayfa » Daucus pumilus (Bodur dilkanatan)

Daucus pumilus (Bodur dilkanatan)

FLORA NICOMEDIAE • MEDITERRANEAN

Nasıl tanırım?

Merikarpin sırt bölümünde sıkıştırılmış, sırt çıkıntılarının dikenli ve bazı bırahtelerin uçta 3 parçalı veya derin teleksi olması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.

ALEMPlantae
TAKIMApiales
FAMİLYAApiaceae
CİNSDaucus

Habitat

Deniz kıyısı

Statü

Yerli

Çiçeklenme

Mart – Haziran

Arazi notu

15 Mayıs 2026 • Kandıra • 1 m • Kumsal

Bilgi

Kum stabilizasyonuna katkıda bulunmakta ve kıyı habitatlarının sağlığını yansıtmaktadır. Ancak Kandıra’nın, yoğun insan trafiği yaşanan kumsallarında neredeyse hiç yoktur.

Folklor

Dilkanatan adı Orlaya cinsi için önerilmiş. Bu bitki için de sanırım Orlaya grandiflora ile bir karşıtlık oluşturması için bodur adı uygun görülmüş. Belki güncel kombinasyona göre bodur havuç/kum havucu daha uygun bir isim olacaktır.

Dikkat

Meyvelerdeki sert, dikenimsi çıkıntılar bir yayılma mekanizmasıdır. Olgunlaşan meyveler hayvanların tüylerine tutunur ve böylece bitkinin tohumları başka yerlere taşınır. Buna epizookori denir. Kandıra sahillerinde yürüyüş yaptığınızda ayakkabı ve giysilerinize yapışan pıtraklar bu bitkiye aittir.


Fotoğrafları

Türkiye gözlemleri

ETİMOLOJİ

Cins adı Antik Yunanca yakıcı anlamına gelir ve bu bağlamda cinsin köklerinin yakıcı tadına işaret eder. Cinse bağlı bazı türlerin turp benzeri kazık kökleri acıdır. Epitet Latince cüce anlamına gelir. Türün mütevazı boyuna işaret eder.

BİLİMSEL TANIM

Halihazırda Türkçe kaynaklarda Pseudorlaya pumila adı ile geçmektedir. Genellikle 3 ila 15 cm büyüyebilen tek yıllık bir bitkidir. Gövdeler tabandan itibaren dallı, yükselici ve cılız tüylüdür. Yapraklar iki teleksi olup bölümlerden yumurtamsı loblara ayrılmaktadır ve kıvrık cılız tüylüdür.

Kollar, bırahteler ve sıklıkla yumurtalık belirgin biçimde beyaz cılız tüylüdür. Kollar 2 ila 5 adet olup uzunlukları eşit değildir. Bırahteler 2 ila 5 adet, şeritsi, sipsivri uçlu, yeşil ve zaman zaman üç parçalıdır. İkincil bırahteler şeritsi mızraksıdır. Taç yapraklar küçük, beyaz ya da morumsu ve en dıştaki diğerlerinden hafifçe daha büyüktür.

Meyve elipsoit, güçlü biçimde sıkıştırılmış, 6 ila 8 mm uzunluğunda ve 4 ila 6 mm genişliğindedir. Birincil çıkıntılar birkaç sırada belirgin biçimde yayık tüylü iken ikincil çıkıntılar iki sıra halinde dikenlidir. Dikenlerin en dıştaki iki adedi geniş, üçgensi, tabanda birleşiktir ve böylece merikarp etrafında dar bir kanat oluştururlar. Dilimizde bodur dilkanatan adı ile bilinmektedir.

Sitede yer alan bitkisel kullanım bilgileri yalnızca bilgilendirme ve kültürel aktarma amacı taşımaktadır. Herhangi bir bitkiyi tıbbi amaçla kullanmadan önce mutlaka bir hekime, eczacıya, fitoterapi konusunda eğitimli bir uzmana veya ilgili sağlık profesyoneline danışılması gerekmektedir.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir