Nasıl tanırım?
Gövdelerin kanatsız, gövde yapraklarının az teleksi, yaprakların alt yüzeyde beyaz kaba tüylü ve kömeçlerin sarkık olması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Orman, dere kenarı
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Mayıs – Eylül
Arazi notu
26 Haziran 2023 • Başiskele • 1000 m • Orman
Cins ve hatta grup için önerilen kangal adı, olasılıkla Antik Yunancada enginar için kullanılan kinara’nın (κῐνάρᾱ) kenger ve kengel gibi varyantlarından biridir. Grubun bazı üyelerinden elde edilen reçinenin Farsçadaki adı olan kenker-zed de (كنكرزد) bu isimlerle yakın gözükmektedir. 15. yüzyıla ait bir atasözü derlemesinde isim şöyle geçmektedir: “S*kem ol kengeli kim g*tüm acıda.”
Cins genel olarak halk tıbbında yaygın bir kullanıma sahiptir ancak bu bitki ile ilgili herhangi bir kullanıma rastlamadık.
Çoğu devedikeni türünün aksine gölgeli alanlara bağımlıdır. Olasılıkla istilacı bir tür olarak kayda geçmemiş olmasının nedeni de özellişmiş habitat tercihidir. Çiçeklerin sarkık olmasını da nemli ormanlık alanlarda polenlerini korumak amacıyla geliştirdiği açıktır.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adı Antik Yunanca şişmiş damar anlamına gelir. Bu bağlamda cinse bağlı bazı türlerin damar şişmeleri vakalarında tedavi amacıyla kullanılmalarına işaret etmektedir. Epitet Antik Yunanca altı beyaz anlamına gelir ve açık bir şekilde türün, yapraklarının altının beyaz tüylerle kaplı olmasına dikkat çekmektedir. Özgün tanımda bu “foliis pinnatifidis subtes cano tomentosis” olarak belirtilmiştir.
Cirsium hypoleucum genellikle 50 ila 200 cm büyüyebilen bir bitkidir. Gövde kanatsız, sıklıkla seyrek bileşik salkımlı (nadiren dalsız) olup, dal ve sap uzundur. Orta gövde yaprakları teleksi loblu, 6 ila 25 cm uzunluğunda ve 3 ila 14 cm genişliğinde, üst yüzeyinde dağınık kısa tüylü, alt yüzeyinde beyazımsı tüylüdür.
Loblar üçgensi ila üçgensi mızraksı, dişli ya da loblu, alt tabansı yapraklar kanatlı bileşik salkımdır. Çiçek başı sarkık, uzunlamasına sap üzerinde tektir (zaman zaman çift). İnvolukrum yarı küresel, 15 ila 20 mm uzunluğundadır.
Filari 6 ila 9 sıralı, ortadaki oval dikdörtgensi, sıklıkla morumsudur. Çiçek 18 ila 20 mm uzunluğunda ve koyu kırmızı renklidir. Kapçık 4 mm uzunluğundadır. Sorguç 15 ila 17 mm uzunluğundadır. Dilimizde vişne kangalı adıyla bilinmektedir.