Nasıl tanırım?
Tek yıllık, kapsül dişlerinin kenarının kıvrık ve meyve zamanı sapın çanağa eşit ya da kısa olması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Çayır, tahrip edilmiş arazi, tarla, yamaç
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Mart – Haziran
Arazi notu
05 Şubat 2019 • İzmit • 350 m • Çalılık
Gövde ve yapraklarında bulunan salgılı tüyler, kurak günlerde nem kaybını azaltırken, üzerine tırmanan yaprak bitleri gibi zararlıları engellemektedir
Tohumlar toprak altında yıllarca uyku halinde kalabilir. Bunlar kısa bir an bile ışık görürse ışığa duyarlı genleri tetiklenir ve hızla çimlenir.
Genç gövdeler ve yapraklar tüketilmektedir. Suyu baş ağrısını gidermek için kullanılmıştır. Burun kanamalarını önlemek için buruna konulmuştur.
Tohumları serçeler, kanaryalar ve saka kuşları gibi ötücü kuşların kış aylarındaki en önemli yem kaynakları arasındadır.
Özellikle kadmiyum olmak üzere ağır metalleri bünyesinde toplamaktadır.
Saponin içerdiği için aşırı tüketimden kaçınılmalıdır.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adı Antik Yunanca boynuzlu anlamına gelir ve açık bir şekilde cinsin kapsül yapısına dikkat çekmektedir. Türkçe resmi adı olan boynuzotunun cinsin bilimsel adından türetildiği görülmektedir. Boynuzotu kavramı ayrıca damarsız bitkilere ait bir bölüm olan Anthocerotophyta için de kullanılmaktadır. Epitet Latince kümelenmiş anlamına gelir. Bu terim, örneğin çiçeklerin baş benzeri bir yapıda küme halinde toplanmış olmasını imlemektedir. Türün çiçeklerinin sıkışık bir küme oluşturmasına işaret eder. Özgün tanımda bu “fasciculis fere in capitulum terminale conglomeratis” (demet halindeki başçıklar tepede birlikte) olarak belirtilmiştir.
Genellikle 30 ila 45 cm büyüyebilen tek yıllık bir bitkidir. Kazık kökü incedir. Gövde dallı, dik ya da yükselici biçimde ve en azından üst bölümde salgılı tüylüdür. Yapraklar 2 ila 3 cm uzunluğunda, kaşıksı ila genişçe eliptik ila neredeyse dairesel, tepede küt ve kıllıdır. Çiçek durumu sıkışık ve çok çiçeklidir.
Çanak yapraklar 3 ila 5 mm uzunluğunda, kırmızı uçlu ve dikdörtgensi mızraksıdır. Taç ve çanak yapraklar neredeyse eşittir. Bazı çiçeklerde taç yaprak görülmemektedir. Çiçekler erseliktir. Ercik 10 ya da sıklıkla sadece 5 adet olup 2 mm uzunluğundadır. Yumurtalık yumurtamsı ve çıplaktır.
Kapsül darca silindirik, 1 cm uzunluğunda ve on küçük dişlidir. Tohumlar çok sayıda olup soluk kahverengidir. Dilimizde boynuzotu adı ile bilinmektedir.