Nasıl tanırım?
Çiçek örtüsünün iyi gelişmiş, üç parçalı, taç yaprak benzeri, yaprakların şeritsi ve meyvenin folikül formunda olması ayırt edici özelliğidir. Özellikle çiçekli döneminde Kocaeli’nin yerel florasında benzeri yoktur.
Habitat
Tatlı su kaynakları
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Mayıs – Eylül
Arazi notu
11 Ağustos 2020 • Kartepe • 40 m • Dere
Tohumlarının soğuk su altında 5 yıl geçirdikten sonra bile %68 oranında canlı kalabildiği görülmüştür. Bu özellik, popülasyonun uzun süreli olumsuz koşullardan sonra bile yeniden canlanmasını sağlamaktadır.
Kuzey Amerika’yı istila eden popülasyonun neredeyse tamamı kısırdır. Tohum üretemezler. Buna rağmen, nehir akıntılarıyla taşınan rizom parçaları sayesinde koca kıtadaki gölleri ve nehirleri ele geçirmeyi başarmıştır.
Kök sistemi yoğundur, yetiştiği sulardaki askıda kalan katı maddeleri, fazla azotu ve fosforu süzerek hapseder. Bu yönüyle kirli suları temizleyen doğal bir arıtma tesisi gibi çalışır.
Özellikle yumrusu pişirilerek tüketilmekte, kökü kurutulup öğütülerek çorbalara eklenmektedir. Ayrıca nişasta bakımından zengindir. Kökü yılan sokmalarına karşı kullanılmıştır.
Bitki çoğunlukla rizomları vasıtasıyla yayılmaktadır. Bilhassa sulak alanların azalması türün geleceğini tehdit etmektedir.
Öte yandan doğal parçası olmadığı alanlarda su yüzeyinde yoğun halılar oluşturmakta, çökelti birikimini teşvik etmekte, su sıcaklığını artırmakta, yerli bitki türlerini yok etmekte, tekne trafiğini engellemekte ve istilacı midyeler için yüzey sağlamaktadır.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adı Antik Yunanca öküz kesen anlamına gelir. Sonuç olarak hayvanların tüketmesi için uygun olmayan keskin kenarlı yapraklarına işaret etmektedir. Bu nedenle, bitkilerin yapraklarını yiyen sığırların ağızlarında kesikler oluşacaktır. Epitet Latince şemsiye gibi anlamına gelir açık bir şekilde çiçek kurulunun yapısına işaret eder. İkili adlandırma öncesi adı “Sedo affinis Juncoides umbellata palustris”tir.
40 ila 90 cm büyüyebilen bir bitkidir. Gövde tabanda 3 ila 15 mm kalınlığa erişebilir. Rizomlu ve çıplak bir bitkidir. Çiçekler pembe renklidir. Yapraklar 3 ila 9 mm genişliğinde, şeritsi, sivri uçlu ve bir metre uzunluğa ulaşabilir. Bunlar tırtıksız, paralel damarlı ve büküktür. Çiçek kurulu şemsiye biçimli, 10 ila 30 arası sayıda çiçekli ve üç talkım ile çevrilidir.
Çiçekler düzenli, erseliktir ve 2 ila 3 cm uzunluğundadır. Üç adet taç yaprak benzeri çanak yaprak vardır, bunlar koyu damarlıdır. Çanak yapraklar, taç yapraklardan hafifçe daha kısadır. Taç yapraklar beyaz renkli olup mor damarlı, 8 ila 16 mm uzunluğunda, 6 ila 8 mm genişliğinde, ters yumurtamsı ve küt uçludur.
Meyve folikül formunda, düz ila hafifçe kavisli, 10 mm uzunluğunda ve 6 mm genişliğindedir. Dilimizde bataklık gülü, hasır gülü, kamış gülü, su menekşesi, sığır sazı ve çiçekli hasır otu adları ile bilinmektedir.