Nasıl tanırım?
Gövde yapraklarının şeritsi, 5 damarlı, mumlu, kolların uzunluklarının farklı ve gövdenin dik ya da yükselici olması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Kayalık yamaç, orman, step
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Temmuz – Ağustos
Arazi notu
29 Ağustos 2021 • İzmit • 140 m • Çalılık
Cinsin Türkçe adı olan şeytanayağının kaynağı bizim için meçhul. Muhtemelen cinsin gösterişli bırahteleri ayağa benzetildi. Bazı türler için tercih edilen şeytanyıldızı bu olasılığı daha güçlü hale getiriyor, çünkü bırahteler gerçekten klasik yıldız biçimindedir. Ancak şeytan tercihi hâlâ meçhul…
Çatal tavşan adı, artık geçerli olmayan Bupleurum falcatum subsp. cernuum kombinasyonundaki falcatum epiteti ile ilgilidir. Cinsin tamamı için, içinde şeytan geçen isimler önerilmişken bu tür için tavşan tercih edilmiş, olasılıkla çatal ve şeytan bağlantısı zaten Bupleurum dichotomum için kullanıldığı içindir. Avrupa dillerinde cinse bağlı bazı türler için tavşankulağı adı kullanılmaktadır, tavşan da bununla ilgili olsa gerektir.
Bu teşhisim hatalı, kesinlikle Bupleurum exaltatum değil. Örneği tekrar görmek ve detaylı bakmayı planlıyorum.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adı Antik Yunanca öküz kaburgası anlamına gelir. Yaprakların sert olmasına işaret eder. Diğer bir seçenek Antik Yunanca öküzün yanında anlamına gelir. Bu isim, büyükbaş hayvanların bitkiyi iştahla tüketmesi nedeniyle ilk defa Nicander tarafından kullanılmıştır. Epitet Latince yükseltilmiş anlamına gelir ve açık bir şekilde türün gövde uzunluğuna dikkat çekmektedir.
15 ila 70 cm büyüyebilen iki ya da çok yıllık bir bitkidir. Gövdeler basit veya seyrek biçimde dallı ila üst bölümde bol dallıdır. Taban yaprakları şeritsi ila ters mızraksı ve saplıdır. Gövde yaprakları sapsız, çoğunlukla şeritsi, 1 ila 5 mm genişliğinde ve 5 adet damarlıdır.
Kollar 3 ila 8 adettir. Bırahteler 1 ila 3 adet ve uzunlukları farklıdır. İkincil bırahteler genellikle 5 adet, ters yumurtamsı ila mızraksı, 1 ila 3 adet damarlı, sipsivri ila mukronat uçlu ve çiçek sapından uzun ya da kısadır.
Taç yapraklar sarı ve zaman zaman tomurcukta mor renklidir. Meyve eliptik dikdörtgensi ila dikdörtgensi, 3 ila 5 mm uzunluğunda ve çıkıntıları dar biçimde kanatlıdır. Dilimizde çatal tavşan adıyla bilinmektedir.