Nasıl tanırım?
Tırmanıcı çalı formu, yoğun tüylü yaprak ve genç sürgünleri, belirgin dikenleri ve küçük beyaz çiçekleri çevreleyen iri, kâğıtsı parlak mor, pembe veya kırmızı brahteleri ile ayırt edilmektedir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Bahçe, duvar, çit
Statü
Egzotik
Çiçeklenme
Haziran – Ekim
Arazi notu
17 Ekim 2020 • İzmit • 10 m • Duvar
Göz alıcı mor, kırmızı, pembe veya beyaz renkli kısımları aslında brahte adı verilen değişime uğramış yapraklardır. Gerçek çiçekler, bu brahtelerin ortasındaki küçük, krem-beyaz renkli ve gösterişsiz tüp şeklindeki yapılardır. Bougainvillea glabra‘dan daha büyük, tüylü yaprakları, yuvarlak floral tüpleri ve daha uzun brakteleriyle ayrılmaktadır.
Hayvanlarda iltihap giderici, antibakteriyel, antiviral, antitümör, kanda kolestrol değerlerini düzenleyici, lipit düşürücüdür ve ayrıca doğum kontrolü amaçlı kullanılır.
İshal, mide rahatsızlıkları, solunum yolu enfeksiyonları, ateş ve ağrı gibi rahatsızlıkların tedavisinde başvurulmuştur.
Gövdelerinde keskin ve sert dikenler barındırır. Bu dikenlerin uçlarında, hassas ciltlerde alerjik reaksiyonlara ve kaşıntıya neden olabilecek bir özsuyu bulunur.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins 12 Kasım 1729 – 31 Ağustos 1811 tarihleri arasında yaşamış Fransız kaşif Louis Antoine de Bougainville’a adanmıştır. Gezilerinde arkadaşı doğa bilimci Philibert Commerson’a eşlik etmiştir. Commerson da gezi esnasında keşfettiği cinse arkadaşının adını vermiştir. Bitkiyi ilk keşfedenin dünyanın çevresini dolaşan ilk kadın olan Jeanne Baret olduğu düşünülmektedir. Normalde kadınların kabul edilmediği yolculuğa erkek kılığına girerek çıkmıştır. Türkçe adı olan begonvil, cins adından türetilmiştir. Epitet Latince dikkat çekici anlamına gelir. Türün genel görünümüne işaret eder.
Genellikle 4 ila 12 metre uzayabilen bir bitkidir. Gövde üzerinde geriye kıvrık dikenler görülmektedir. Dallar ve yapraklar yoğun biçimde havlıdır. Yapraklar kalp biçimindedir. Çiçekler küçük, beyaz ve belirgin değildir.
Bırahteler beyaz, kırmızı, leylak, mor ya da turuncu renkli olabilir. Bunlar eliptik ya da yumurtamsı, 2,5 ila 6,5 cm uzunluğunda, 1,5 ila 4 cm genişliğinde ve tabanları yuvarlak ila yüreksidir. Çiçek örtüsü tüpü yeşil renkli, darca tüpsü, yuvarlak, 1,6 ila 2,4 cm uzunluğunda, yoğun biçimde havlı, tepesi 5 ya da 6 yayılıcı ve sarı renkli lobludur.
Ercik 8 adettir. Meyve 1 ila 1,5 cm uzunluğunda, yoğun biçimde tüylü ve tek tohumludur. Dilimizde rodos sarmaşığı ve kelebek çalısı adları ile bilinmektedir.