Tanımı
Genellikle 25 ila 60 cm büyüyebilen sağlam yapılı iki yıllık bir bitkidir. Gövde tüysüz ve genellikle üst bölümde dallıdır. Alt yaprakların büyük, yumurtamsı dairesel bir terminal yaprakçığı vardır. Gövde yaprakları sarılıcı, kenarları dişlidir. Taç yapraklar sarı renkli ve 5 ila 7 mm uzunluğundadır. Meyve yayılıcı ve silindiriktir. Dilimizde götlezgötü adı ile bilinmektedir. Götlez kelimesi kuyruğunu kaybeden ve arka kısmı açıkta kalan tavuklar için kullanılmaktadır. Ancak bitki ile ilgili bağlantısını keşfedemedik.
Gözlem bilgileri
Bitki doğal olarak Batı Asya’da yayılış gösterir. Dere kenarı, yol kenarı ve nemli bölgelerde görülen bitki umumiyetle nisan ve haziran ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi 1100 ila 1600 metreye kadar olan rakımlarda Kartepe ilçesinde gözlemlemek mümkündür.
Etimoloji
Cins 3. yüzyılda Kocaeli’nde yaşamış Azize Barbara’ya adanmıştır. Barbara, inancı yüzünden, Hristiyan olmayan babası tarafından kafası kesilerek öldürülmüştür. Barbara, yeni girdiği Hristiyanlıktan vazgeçmesi için babası tarafından işkenceye uğratılmış, ancak işkence izleri ertesi güne kadar süratle iyileşiyormuş. Hikayeye göre azizenin yaralarını iyileştiren bu bu bitkilerdir. Cinse ait bazı türler patlamaların neden olduğu yaraları iyileştirmek için kullanılmaktadır. Bu nedenle madenciler, askeri mühendisler ve topçular gibi patlayıcıyla çalışanların koruyucu azizesi olan Barbara’nın adı bu cinse uygun görülmüştür. Epitet Latince sinirotu anlamına gelir. Türün, Plantago (sinirotu) cinsi ile benzerliğine işaret eder. Bu açık bir bağıntı değildir, özgün tanımda “Doronici plantaginei sere aemula” cümlesi de çok fazla şey söylemiyor. Atıf büyük olasılıkla yapraklaradır.
Fotoğrafları
Barbarea plantaginea DC. | Syst. Nat. 2: 208 (1821).
Leave a Comment