Tanımı
Genellikle 15 ila 90 cm büyüyebilen bir bitkidir. Gövdeler tek ila çok sayıda, dik ila yükselici, çiçek durumunda dallı ve yoğun biçimde kıllıdır. Yapraklar almaşlı dizilişli ve 1 ila 4 mm uzunluğunda saplıdır. Aya eliptik, dikdörtgensi, şeritsi veya ters mızraksı, 2 ila 12 cm uzunluğunda, 0,3 ila 3 cm genişliğinde, kağıtsı, kenarları düz ve kıllıdır. Çiçek durumu 5 ila 27 adet çiçeklidir. Çiçek sapı 9 ila 24 mm uzunluğundadır. Çiçekler diktir. Çanak lobları mızraksı, 2 ila 3 mm uzunluğunda ve sivri uçludur. Taç kırmızımsı turuncu ila turuncu ya da sarı renklidir. Foliküller dik, mekiksi, 7 ila 14 cm uzunluğunda ve sipsivri uçludur. Tohumlar yumurtamsı ve kenarları kanatlıdır. Dilimizde ipek otu adı ile bilinmektedir.
Takson kartı
- Plantae (Bitkiler alemi)
- Gentianales (Gentiyan takımı)
- Apocynaceae (Zakkumgiller)
- Asclepias (İpekotu)
Asclepias tuberosa L.
Gözlem bilgileri
Asclepias tuberosa Kuzey Amerika’ya özgüdür ancak günümüzde dünyanın büyük bölümünde yetiştirilmektedir.🔗 Bahçeler ve mezarlıklarda görülmektedir. Umumiyetle nisan ve eylül ayları arasında çiçek açmaktadır. Bitkiyi deniz seviyesinden 800 metreye kadar olan rakımlarda İzmit ilçesinde gözlemlemek mümkündür.
Etimoloji
Cins adı Yunan mitolojisinde tıp tanrısı olan Asklepios‘a adanmıştır. Öte yandan cins adı ilk olarak Avrasya’daki bir dizi türün şifalı özellikleri dikkate alınarak tercih edilmiştir. Bunlardan en bilineni Dioscorides ve Plinius gibi isimler tarafından asklepias (ἀσκληπιάς) adıyla anılan Vincetoxicum hirundinaria taksonudur. Ancak bu türler günümüzde Vincetoxicum ve Gomphocarpus cinslere dağıtılmıştır. Epitet Latince yumrulu anlamına gelir. Türün kökünün yumrulu olmasına işaret etmektedir. Özgün tanımda bu “Apocynum novae angliae hirsutum, tuberosa radice, floribus aurantiis” olarak belirtilmiştir.
Kullanımı
Bitki zehirlidir ve halsizlik ile nöbetlere neden olabilir. Hamilelik ve emzirme döneminde olanlar uzak durmalıdır. Kökleri kaynatılarak ishal ve solunum yolu hastalıklarını tedavi etmek için kullanılmıştır. Tohum kapsülünün lifleri mum fitili yapımında kullanılmıştır. Sıcak havalarda yoğun biçimde nektar üretir, bu nektar küçük topaklar halinde kristalleşir ve şekerleme gibi yenilebilir. Terleme artırıcı, spazm hafifletici ve balgam söktürücüdür. Başlıca kullanım alanı plörezinin ağrı ve iltihabını hafifletmektir. Kök, spazm çözücü, gaz giderici, müshil, terletici, idrar söktürücü, balgam söktürücü, tonik ve damar genişleticidir.
Fotoğrafları
