Anthemis cotula (Köpek papatyası)

Tanımı

Genellikle 10 ila 60 cm büyüyebilen tek yıllık bir bitkidir. Gövde yeşil renkli, genellikle çok dallı, dik ila yükselici, çıplak ya da seyrek havlıdır. Yapraklarda tüy görülmektedir. Yapraklar 2 ila 5 cm uzunluğunda, sapsızdır ve gövde üzerinden çıkar. Çiçek durumu sapı çoğunlukla 4 ila 6 cm uzunluğundadır. Dilsi çiçekler 10 ila 15 arası sayıda, üç dişli ve taç beyaz renklidir. Tüpsü çiçekler 2 ila 3 mm uzunluğundadır. Kapçık 1 ila 2 mm uzunluğundadır ve sorguç mevcut değildir. Anthemis arvensis ile karıştırılabilir ancak kokusu ile ondan ayrılır. Dilimizde köpek papatyası ve hozançiçeği adları ile bilinmektedir.

Gözlem bilgileri

Anthemis cotula doğal olarak Asya, Avrupa ve Afrika’da yayılış gösterir ancak günümüzde neredeyse dünyanın tamamına yayılmıştır. Orman açıklıkları, tarla ve yamaçlarda görülen bitki umumiyetle haziran ve temmuz ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi deniz seviyesinden 1300 metreye kadar olan rakımlarda İzmit ve Karamürsel ilçelerinde gözlemlemek mümkündür.

Harita | Sinonimler | Herbaryum

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca çiçek anlamında gelir. Cinse bağlı türler çok sayıda çiçek üretmeleri ile bilinmektedir. Epitet Latince küçük kupa anlamına gelir. Çiçek tablasının yapısına işaret eder. Özgün tanımda bu “receptaculis conicis” olarak belirtilmiştir.

Kullanımı

Çayı yapılmakta, ayrıca çeşni olarak kullanılmaktadır. Kötü kokulu bir bitkidir, kurutularak fare ve pire kovucu olarak kullanılmıştır. Ayrıca bitkiden sarı renkli boya elde edilmiştir. Spazm çözücü etkisi nedeniyle âdet söktürücü olarak kullanılmıştır. Büzücü, terletici, idrar söktürücü ve kusturucudur. Demlenerek romatizma, epilepsi, astım, soğuk algınlığı ve ateş tedavisinde başvurulmuştur. Yaprakları böcek sokmalarına karşı etkilidir. Bunun yanında vücuda giren nesneleri çıkarmak için lapa halinde uygulanır. Köpek, kedi, at ve kobay için zehirlidir. Bazı kişilerde alerjiye neden olabilir. Hamile ve emziren kadınlarda kontrendikedir. Bu bitki kolaylıkla tıbbi papatyalar ile karıştırılabilir.