Tanımı
Genellikle 7 ila 25 cm büyüyebilen bir bitkidir. Anaç kök yumrumsu, kısa ve küreseldir. Taban yaprakları üç bölümlü olup derin loblara ve girintili kısımlara ayrılmış ya da dişli kenarlı lobludur. Bunlar üst yüzeyde yaslanıcı cılız tüylü iken alt yüzeyde tüysüzce ve çoğunlukla morumsudur. İnvolukral yapraklar saplı ve taban yapraklarında olduğu gibi üç eşit parça halinde sapsız segmentlere ayrılmaktadır. Çiçekler tektir. Tepaller genellikle 12 ila 15 adet, dar biçimde dikdörtgensi, lavanta mavisi ya da nadiren pembe renkli ve 14 ila 25 mm uzunluğundadır. Kapçıklar havlıdır. Geçmişte gut ve baş ağrısı tedavisinde kullanmıştır. Ancak zehirli olması nedeniyle günümüzde kullanılmamaktadırlar. Yapraklarından yeşil boya elde edilmiştir. Dilimizde dağ lalesi adıyla bilinmektedir.
Gözlem bilgileri
Anemone blanda doğal olarak Türkiye, Balkanlar, Levant ve Kafkasya’da yayılış gösterir.🔗 Kayalık yamaç ve çalılıklarda görülen bitki umumiyetle mart ve nisan ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi 150 ila 1600 metre arasındaki rakımlarda Kartepe ilçesinde gözlemlemek mümkündür.
Takson kartı
- Plantae (Bitkiler alemi)
- Ranunculales (Düğünçiçeği takımı)
- Ranunculaceae (Düğünçiçeğigiller)
- Anemone (Gülâle)
Anemone blanda Schott & Kotschy
Etimoloji
Cins adı Antik Yunanca rüzgarın kızı anlamına gelir. Antikçağda çiçeklerinin sadece rüzgar estiğinde açtığına inanılırdı. Arapça ‘Numan’ kelimesinden bozma. O kelime de Fenikece Neaman’dan geliyor. Sonuçta Sümer bitki tanrısı Temmuz onuruna adlandırılan bir bitki, ki kendisinin lakabı Neaman’dır. Cinsin Türkçe adı olan dağlalesi bir parça anlaşılmaz durumdadır. Cinsin bütün türleri dağlık alanlarda görülmez ve ayrıca lale ile hiçbir ilgileri yoktur. Adı klasik Türkçe metinlerde “şakayık-ı numan”, “lale çiçeği” ve “dağ gelinciği” olarak geçer. Epitet Latince baştan çıkarıcı anlamına gelir. Türün süs bitkisi değerine dikkat çekmektedir. Özgün tanımda bu “Eine empfehlenswerte Zierpflanze, zeitig im Frühjahr mit blau und weiß farbigen Blüthen pranged.” cümlesi ile belirtilmiştir.
Fotoğrafları
