İçeriğe geç
Anasayfa » Achillea setacea (Ayvabala)

Achillea setacea (Ayvabala)

FLORA NICOMEDIAE • EUROPE-TURKISTAN-ARABIA

Nasıl tanırım?

Yaprakların az teleksi ila derin teleksi, şemsiyenin sıkı, kömeçlerin çok sayıda ve uçtaki yaprak bölümünün sipsivri uçlu olması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.

ALEMPlantae
TAKIMAsterales
FAMİLYAAsteraceae
CİNSAchillea

Habitat

Çayır, tarla, kayalık

Statü

Yerli

Çiçeklenme

Mayıs – Ağustos

Arazi notu

12 Temmuz 2023 • İzmit • 350 m • Çayır

Bilgi

Kuraklığa dayanıklıdır. Yapraklarındaki kılsı tüyler, sabah çiğinin bitkinin köküne doğru süzülmesini sağlar. Bu sayede yağmur yağmasa bile kendi suyunu havadan üretebilir.

Folklor

Bitki için önerilen ayvabala adı, Artemisia cinsi için kullanılan habrotonon’un (ἁβρότονον) bozulmuş halidir. Bu kelime ayvadâne olarak da geçmektedir. Achillea ve Artemisia türlerinin Türkçe adları içiçe geçmiş durumdadır. Bu hem bitkilerin morfolojik olarak yakın olması hem de benzer tıbbi etkilere sahip olmaları ile ilgilidir.

Dikkat

Kocaeli’ndeki diğer Achillea türlerine göre daha düşük rakımlarda ve çoğunlukla ekili arazilerin civarında görülmektedir.


Fotoğrafları

Türkiye gözlemleri

ETİMOLOJİ

Cins adını efsanevi Aka kahramanı Akhilleus’den (Ἀχιλλεύς) almaktadır. Akhilleus hakkında en detaylı bilgiler Homeros’un İliada adlı eserinde yer almaktadır. Troia Savaşı esnasında Agamemnon ile arasında anlaşmazlık yaşanan Akhilleus, savaş meydanını terk eder ve onun savaşa dâhil olmadığı süre boyunca Akalar savaşta üstünlük kuramaz. Ancak Akhilleus’un en yakın arkadaşı Patroklos’un Hektor tarafından öldürülmesi üzerine Akhilleus tekrar savaş meydanına döner. Savaşın sonlarına doğru Paris’in attığı bir okla topuğundan yaralanır ve bu yara nedeniyle ölür. İliada’nın on ikinci bölümünde, okla yaralanan Eurypylus çevresindekilere “Beni gemiye taşıyın ve yaramın üzerine yara iyileştirici bitkiyi serpin. Bu otun iyileştirici özelliğini Akhilleus’dan öğrendik, o da Sentor Chiron’dan öğrenmişti.” der. Her ne kadar Homeros söz konusu bitkinin hangi bitki olduğu hususunda bilgi vermemiş olsa da Plinius bitkinin Akhilleus’un bitkinin yara iyileştirici etkisini keşfetmesinden sonra achilleos olarak anıldığını kaydeder.

BİLİMSEL TANIM

Genellikle 10 ila 80 cm büyüyebilen bir bitkidir. Gövde boyuna çizgili ve tüylüdür. Gövde yaprakları taban yapraklarına benzer. Taban yaprakları şeritsi mızraksı, 6 ila 16 cm uzunluğunda ve 2 cm genişliğinde, 2 ila 3 derin teleksi, eksen 0,8 mm uzunluğundadır.

Orta gövde yaprakları 6 cm uzunluğunda ve 1 cm genişliğindedir. Çiçek başları 40 ila 150 arası ya da daha fazla sayıda çiçek taşır. İnvolukrum dikdörtgensi ila şeritsi dikdörtgensi, 4,5 mm uzunluğunda ve 2,5 mm genişliğindedir.

Filari dikdörtgensi ila mızraksı, sivri, soluk dar kenarlı ve havlıdır. Dilsi çiçekler 4 ila 6 arası sayıda ve beyaz renklidir. Disk çiçekleri 10 ila 20 arası sayıdadır. Dilimizde ayvabala, tilki kuyruğu ve yılan dili adları ile bilinmektedir.

Epitet Latince kıllı anlamına gelir. Açık bir şekilde gövdenin boyunca kıllı olmasına işaret eder.

Sitede yer alan bitkisel kullanım bilgileri yalnızca bilgilendirme ve kültürel aktarma amacı taşımaktadır. Herhangi bir bitkiyi tıbbi amaçla kullanmadan önce mutlaka bir hekime, eczacıya, fitoterapi konusunda eğitimli bir uzmana veya ilgili sağlık profesyoneline danışılması gerekmektedir.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir