Coğrafi dağılım.
Cins Afrika, Akdeniz havzası, Avustralya ve Güney Asya’da yayılış göstermektedir ancak günümüzde dünyanın büyük bölümüne dağılmıştır.
Antik Yunan ve Roma mimarisinde, tapınakların sütunlarını süsleyen ünlü Korint sütun başlıkları, Acanthus mollis yapraklarından ilham alınarak tasarlanmıştır.
Denilir ki, Korintli heykeltıraş Kallimahos, ölen genç bir kızın mezarı üzerine bırakılan ve etrafını vahşi ayıpençesi yapraklarının sardığı bir sepeti görmüştür. Sepetin köşelerinden taşan estetik ve simetrik yaprak formundan o kadar büyülenmiştir ki, bunu taş işçiliğine aktararak mimarlık tarihinin en ikonik sütun başlığı tasarımını yaratmıştır.
Bir dizi türü, özellikle Uzakdoğu geleneksel tıbbında kullanılmaktadır.
Cins adı Antik Yunanca dikenli anlamına gelir. Bırahtelerin dikenli yapısına işaret eder. Adını Apollon’u reddeden, reddederken de yüzünü tırmalayan nymphadan almaktadır. Reddedilen Apollon nymphayı bitkiye dönüştürmüştür. Cins adı, Yunanca dikenli çiçek (ἄκανθα) anlamına gelmektedir ve bitkinin dikenli yapısı bu hadiseye işaret etmektedir.
Acanthus (Ayıpençesi) çok yıllık otlar ya da nadiren çalılardan oluşan bir cinstir. Yapraklar karşılıklı veya halkavi dizilişli ya da tabanda küme halinde, saplı, teleksi loblu ila bölünmüş ve dikenlidir. Çiçekler uzun bir başakta görülür ve beyaz ya da mor renklidir. Bırakte iri, derimsi, dikenli, dişli, üç adet belirgin damarlı ve kenarları dikenli ya da düzdür.
İkincil bırakte iki adet, mızraksı ila şeritsi ve kenarları dikenli ya da dişlidir. Çanak dört loblu, üst ve alt loblar yanal loblardan daha iridir. Sırttaki çanak yaprak 1 ila 3 damarlı, kenarı düz ya da 2 ya da 3 adet küçük dişli; karındaki çanak yaprak iki damarlı, kenarları düz ya da iki iri üçgensi dişli ya da düzensiz loblu ve yanal olan tek damarlıdır.
Taç tek dudaklı, üç lobludur ve tüp kısadır. Ercik dört adettir. Yumurtalık, bölüm başına iki tohum taslaklı, boyuncuk ince ve tepecik iki parçalıdır. Meyve kapsül formunda, sapsız, elipsoit, parlak ve dört tohumludur. Tohumlar kısa havlı ya da çıplaktır.
Kocaeli’ndeki türler
Acanthus mollis (Ayı pençesi) genelde bahçe ve mezarlıklarda görülen ve bahar sonundan yaz başına ka…
Read More