Scilla bithynica (Boncuk sümbül)

Hüseyin Doğan avatarı
Scilla bithynica
🌿 Nasıl tanırım?

Bırahtenin varlığı türün ayırt edici karakterlerinden biridir. Düşük rakımlarda görülmesi ve çiçeklerin soluk mavi renkli olması da teşhiste önemlidir.

Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.

Tanımı

9 ila 40 cm büyüyebilen bir bitkidir. Soğan 1 ila 2 cm çapındadır. Yapraklar 3 ila 4 arası sayıda, genişçe şeritsi, 10 ila 40 cm uzunluğunda ve 5 ila 15 mm genişliğindedir. Sıkapa 2 ila 3 arası sayıda ve diktir. Çiçek durumu 3 ila 15 arası çiçeklidir ve çiçek sapı diktir. Bırahte 2 ila 3 mm uzunluğundadır. Çiçek örtüsü bölümleri soluk mavi renkli, 5 ila 8,5 mm uzunluğunda ve 1,5 ila 3 mm genişliğinde ve yayılıcıdır. Tohum küresel, 3 mm çapında ve koyu kahverengi renklidir. Dilimizde boncuk sümbül ve Türk sümbülü adları ile bilinmektedir.

💡 Biliyor muydunuz?

Uluslararası literatürde Türk sümbülü adıyla anılmaktadır ve bunun nedeni bitkinin Türkiye’de keşfedilmesi ve Avrupa için görece yeni bir sümbül türü olmasıdır.

Bize göre, Marmara bölgesi için sembol bitki ilan edilmesi gerekmektedir.

🌐 Etimoloji

Cins adının etimolojisi belli değildir. Metinlerde özellikle Drimia maritima (adasoğanı) soğanı için kullanıldığı görülmektedir. Scilla, Glauco’ya karşılıksız bir şekilde aşık olan bir perinin adıdır. Scilla, büyücü Kirke’den Glauco’nun da kendisine aşık olmasını sağlayacak bir iksir hazırlamasını ister. Gelgelelim Kirke de Glauco’ya aşıktı. İksiri hazırladı ve Scilla’ya verirken iksiri bir göle dökmesini ve o gölde yıkanmasını söyledi. Scilla, Kirke’nin hazırladığı iksiri göle dökerek suyunda yıkandı ancak altı balık kuyruğu, ortası kadın vücudu, baş bölümünde ise altı adet köpek (ya da yılan) kafası olan bir canavara dönüştü. Scilla çaresizlik içinde kendini Sicilya (Scilla ile adanın adı arasında benzerliğe dikkat) adasının orada denize bıraktı. Hayatı boyunca mağaralarda saklandı ve sadece gemileri aramak için (belki Glauco’yu görür ümidiyle) denize açıldı. Mitolojide aşk nedeniyle ıstırap çeken karakterlerin çiçeklere dönüşmesi çok yaygındır. Olasılıkla peri Scilla için de böyle bir durum olmuştur.

Epitet Latince Bitinya anlamına gelir. Doğu Marmara ile Batı Karadeniz bölgelerini içine alan tarihi bölgenin adı olup bitkinin keşfedildiği bölgeye işaret eder ve özgün tanımda bu “Habitat in montibus Bithyniae inter Sabandja et Guenive” olarak belirtilmiştir.

🗣 Folklor

Uluslararası düzeyde güzellik tesciline sahip olan bu tür, İngiltere’de doğallaşmış tür statüsündedir.

Boncuk sümbül adı olasılıkla tomurcuğun mavi bir boncuğu andırması ile ilgilidir.

FLORA NICOMEDIAE • TÜRKİYE–BULGARIA

Biyocoğrafik dağılım ve ekolojik profil

🌍 Coğrafi Dağılım

Bu tür, Doğu Bulgaristan ile Kuzey Türkiye'den bilinmektedir. Dolayısıyla bölgesel endemik statüsündedir.

🧬 Takson Kartı

Alem Plantae
Takım Asparagales
Familya Asparagaceae
Tür

🌱 Ekolojik Profil

🌍 Habitat

Açık ormanlık alanlar, sulak alanların civarı, çalılık bölgeler

🌱 Yaşam formu

Geofit

🌸 Çiçeklenme

Mart – Nisan

📍 Arazi notu

15 Mart 2024 • Kartepe • 50 m • Çalılık

🗺️ Türkiye gözlemleri

⚠️ Dikkat

Bu tür dar bir alandan bilinmektedir ve ilimizin sembol bitkilerinden biri olmaya adaydır.

Yerinde güzel. Bitkileri koparmak yerine sadece fotoğraflayarak, güzelliklerinin dalında ve köklerinin ait olduğu toprakta kalmasına izin verin ki bu özel miras geleceğe de kalsın.

Fotoğrafları

🌱️ Uyarı

Sitede yer alan bitkisel kullanım bilgileri yalnızca bilgilendirme ve kültürel aktarma amacı taşımaktadır. Herhangi bir bitkiyi tıbbi amaçla kullanmadan önce mutlaka bir hekime, eczacıya, fitoterapi konusunda eğitimli bir uzmana veya ilgili sağlık profesyoneline danışılması gerekmektedir.

Leave a Comment

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir