Allium guttatum (Benli soğan)

Hüseyin Doğan avatarı
Allium guttatum
🌿 Nasıl tanırım?

Başçıkların aşkın, yaprakların silindirik ve içi boş, sıpatanın tek valfli ve çiçek örtüsü bölümlerinin beyazımsı ya da yeşilimsi renkli olması ayırt edici özelliğidir. Ayrıca içteki ercikler üç dişlidir. Ortadaki diş başçığı taşırken yanlardaki dişler ipliksi bir yapıya sahiptir.

Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.

Tanımı

Genellikle 10 ila 60 cm büyüyebilen bir bitkidir. Soğanı yumurtamsı ve 2 cm çapındadır. Dış gömlek zarsı ya da derimsidir. Yapraklar 2 ila 4 arası sayıda, ipliksi ve 1 ila 3 mm genişliğindedir. Sıpata 1 ila 3 cm uzunluğundadır. Çiçek kurulu oval ila küresel şemsiye halinde, çok çiçekli ve 1 ila 3 cm çapındadır. Saplarının uzunlukları eşit değildir. Çiçek örtüsü silindiriktir. Çiçek örtüsü bölümleri 2,5 ila 3 mm uzunluğunda, beyazımsı, neredeyse dairesel ya da dikdörtgensi, kahverengimsi ya da yeşilimsi lekeli ve sıklıkla kuruduklarında kahverengidir. Ercikler dışarı taşar. Başçıklar sarı ya da mor renklidir. Kapsül çoğunlukla 3 mm uzunluğundadır. Dilimizde benli soğan adıyla bilinmektedir.

💡 Biliyor muydunuz?

Ercikler çiçek tacından dışarıya doğru belirgin bir şekilde taşmakta ve bu sayede rüzgarı ve polen toplayan arıları çok daha kolay yakalamaktadır.

Kocaeli’nde, özellikle Kartepe’nin yaylalarında diğer Allium türleri ile aynı dönemde görmek mümkündür.

🌐 Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca öğütmek anlamına gelir ve bu bağlamda cinse bağlı sarımsak dişlerinin öğütülerek çeşitli yemeklerde kullanılmasına işaret etmektedir. Bazı kaynaklar ise kelimenin kaçınmak anlamına geldiğini ve bu nedenle sarımsağın rahatsız edici kokusuna dikkat çekildiğini belirtmiştir. Epitet ise benekli anlamına gelir, çiçek örtüsündeki lekelere işaret eder. Bu terim bitkinin, örneğin taç yapraklarının farklı bir rengin damlaları ile süslenmesini vurgulamaktadır.

⚠️ Dikkat

Bu türe oldukça benzeyen endemik türler bulunmaktadır. Bu nedenle toplamaktan ve bulunduğu yeri tahrip etmekten kaçının.

FLORA NICOMEDIAE • SOUTHERN & EASTERN EUROPE

Biyocoğrafik dağılım ve ekolojik profil

🌍 Coğrafi Dağılım

Bitki doğal olarak Doğu Avrupa ve İtalya ile Türkiye arasında kalan bölgede yayılış göstermektedir.

🧬 Takson Kartı

Alem Plantae
Takım Asparagales
Familya Amaryllidaceae
Tür

🌱 Ekolojik Profil

🌍 Habitat

Köknar ormanları, alpin stepler, kayalık yamaçlar

🌱 Yaşam formu

Geofit

🌸 Çiçeklenme

Temmuz – Ağustos

📍 Arazi notu

02 Ağustos 2023 • Kartepe • 1350 m • Yayla

🗺️ Türkiye gözlemleri

🗣 Folklor

Salgıladığı kükürtlü bileşikler ve sarımsak benzeri kokusu sayesinde bahçedeki zararlı böcekleri, kemirgenleri ve köstebekleri uzak tutmaktadır.

Benli soğan adı, türün bilimsel adına bir göndermedir.

Fotoğrafları

🌱️ Uyarı

Sitede yer alan bitkisel kullanım bilgileri yalnızca bilgilendirme ve kültürel aktarma amacı taşımaktadır. Herhangi bir bitkiyi tıbbi amaçla kullanmadan önce mutlaka bir hekime, eczacıya, fitoterapi konusunda eğitimli bir uzmana veya ilgili sağlık profesyoneline danışılması gerekmektedir.

Leave a Comment

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir