Tanımı
Genellikle 20 ila 40 cm büyüyebilen bir bitkidir. Gövde sert, hafifçe odunsu ila çalımsı, çıplak ve yoğun biçimde yapraklıdır. Yapraklar iki ya da üç derin teleksi, uçtaki bölümler dar biçimde dikdörtgensi mızraksı ya da ters yumurtamsıdır. Çiçek durumu gevşek ve çiçek sapları kapsüllerle eşit ya da onları aşmaktadır. Dallar ve saplar çıplak ya da üstte birkaç minik bezelidir. Bırahte çıplak, oldukça geniş, alttaki yüreksi yumurtamsı ve destekleyici bırahtelerden çok daha geniştir. Çanak yapraklar çıplak ve üçgensi yumurtamsıdır. Taç yapraklar dikdörtgensi ve saçaklı uzun kirpiklidir. Kapsül çıplak ve her bölümü sipsivri uçludur. Dilimizde kokar sedefotu adı ile bilinmektedir.
Takson kartı
- Plantae (Bitkiler alemi)
- Sapindales (Akçaağaç takımı)
- Rutaceae (Turunçgiller)
- Ruta (Sedefotu)
Ruta chalepensis L.
Gözlem bilgileri
Ruta chalepensis doğal olarak Akdeniz havzasında yayılış gösterir.🔗 Ancak günümüzde dünyanın büyük bölümünde yetiştirilmektedir. Kayalık bölgeler, yamaçlar ve tarlalarda görülen bitki umumiyetle mart ve haziran ayları arasında çiçek açmaktadır. Bitkiyi deniz seviyesinden 300 metreye kadar olan rakımlarda İzmit ilçesinde gözlemlemek mümkündür.
Etimoloji
Cins adı Antik Yunanca iyileştirmek anlamına gelir ve cinsin tıbbi özelliklerine dikkat çekmektedir. Başka bir görüş ise ekşi tatları ile Rumex (kuzukulağı) cinsine benzemeleri sonucunda ve rumex ile ruta kelimeleri arasında etimolojik bir bağıntı kurmaktadır. Epitet Latince Halep anlamına gelir. Tür, gerçek sedefotundan farkını belirtmek için Halep sedefotu adıyla bilinmekteydi.
Kullanımı
Yaprakları yemeklerde çeşni olarak kullanılmıştır. Yüksek dozda alındığında bitkinin tüm parçaları zehirlidir. Ayrıca hamile kadınlarda düşüğe neden olabileceği rapor edilmiştir. Düşük yaptırıcı, bağırsak paraziti düşürücü, âdet düzenleyici ve göz şikâyetlerine iyi gelen bir bitkidir. Kaynatılarak felç, öksürük ve mide ağrısı tedavisinde kullanılmıştır. Kulak ağrısını gidermek için ısıtılarak kulağın içine yerleştirilmiştir. Yapraklarından elde edilen yağ, parfüm yapımında ve gıda aroması elde etmede kullanılmıştır.
Fotoğrafları
Leave a Comment