Coğrafi dağılım.
Avrasya ve Kuzey Afrika’da yayılış gösteren cinsin çok sayıda üyesi Akdeniz havzası ile Kafkasya’ya özgüdür.
Gösterişli çiçeklerinden çok, oluşturdukları yoğun yastık formları nedeniyle değerlidir. Bu nedenle kaya bahçelerinde kullanılmaktadırlar.
Bitkinin Türkçe adı olan tıstıs ile ilgili detaya ulaşamadık. Çıkardığı ses nedeniyle haziran böceği (Polyphylla fullo) ülkemizde tıstıs böceği olarak da bilinir. Belki kuruyan bitkiler de rüzgarda benzer bir ses çıkarıyordur.
Çoğunlukla zor koşulları tercih eden bir cinstir ve bu nedenle gözlemlenmesi de zordur.
Cins 1693-1768 yılları arasında yaşamış Katalan bitki bilimci Juan Minuart’a adanmıştır. Avrupa ve kuzey Afrika’yı kapsayan bitki gezilerine çıkmış ve çok sayıda bitki örneği toplamıştır. Linnaeus ile de yakın arkadaş olan Minuart’ın, bitki bilim alanına yaptığı katkılar nedeniyle adı ölümsüzleştirilmiştir.
Minuartia (Tıstısotu) tek ya da çok yıllık otlar ya da nadiren çalılardan oluşan bir cinstir. Yapraklar karşılıklı dizilişli ve çoğunlukla mızraksı ila şeritsidir. Çiçek durumu tepededir ve 3 ila 50 arası çiçek taşır. Çanak yapraklar belirgin biçimde üç damarlı, serbest ve beş adet olup çiçek zamanı yayılıcıdırlar.
Taç yapraklar bazen oldukça küçük, bazen hiç yok, beyaz ila pembe renklidir. Ercik en çok on adettir. Boyuncuk genellikle üç adet olup serbesttir.
Yumurtalık üst durumludur. Kapsül çok sayıda valf tarafından açılmaktadır. Tohumlar böbreksi ve kapsül başına birkaç adet ya da çok sayıdadır.
Kocaeli’ndeki türler
Minuartia hirsuta subsp. falcata (Çengel tıstıs) yüksek rakımlardaki kayalık alanlarda görülen ve ya…
Read More
Minuartia micrantha (Kuzey tıstısı) genelde kayaların üzerinde yetişen ve bahar sonundan yaz sonuna …
Read More
Minuartia setacea (Kıllı tıstıs) genelde kayaların üzerinde yetişen ve bahar sonundan yaz ortasına k…
Read More