Veronica arvensis (Ekin mavişi)

Tanımı

Genellikle 2 ila 25 cm büyüyebilen tek yıllık bir bitkidir. Gövde dalı, dik ve tüylüdür. Yapraklar gövde üzerinde karşılıklı dizilişlidir. Alt yaprakların kısa sapları vardır, üst yapraklar ise sapsızdır. Yapraklar 1,5 ila 2,5 cm uzunluğunda yumurtamsı ya da üçgensi ya da yüreksi tabanlıdır. Kenarları tırtıklıdır. Çiçek kurulu 15 ila 40 arası çiçek bulundurur. Çiçekler soluk mavi ya da mavi menekşe renklidir. Meyve kapsülü kalp biçimlidir. Çiçekler erseliktir. Meyve ters yüreksidir ve 10 ila 25 arası tohum bulundurur. Bitki değiştirici, iskorbüt tedavi edici ve idrar söktürücüdür. Kandaki kirlilik tedavisinde kullanılır. Yanık, çürük ve çeşitli cilt sorunlarında lapa halinde uygulanır. Dilimizde ekin mavişi adıyla bilinmektedir.

Gözlem bilgileri

Veronica arvensis doğal olarak Batı Asya, Kuzey Afrika ve Avrupa’da yayılış gösterir ancak günümüzde dünyanın büyük bölümüne dağılmıştır. Orman açıklıkları, çayır, kayalık yamaçlar, yol kenarı ve tarlalarda görülen bitki umumiyetle mart ve ağustos ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi deniz seviyesinden 1600 metreye kadar olan rakımlarda il genelinde gözlemlemek mümkündür.

Harita | Sinonimler | Herbaryum

Etimoloji

Cins Azize Veronica’ya adanmıştır. Cinsin çiçeklerinin Veronica’nın duvağına benzemesine işaret eder. Hristiyan teolojisine göre İsa çarmıha gerilmeye götürülürken yüzündeki kan ve terleri silmesi için Veronica kendisine bir mendil uzatır. İsa mendille yüzünü silip geri uzattığında, Veronica mendilde İsa’nın yüzünün belirdiğini görür. Veronica Antik Yunanca orijinlidir ve gerçek resim anlamına gelir. Diğer bir söylenceye göre, Harran kralı Abgar vebaya yakalanır ve elçisini şifa dağıtıcı olarak meşhur olan İsa’ya gönderir. Elçi İsa’ya gelip kralı tedavi etmesini söyler, İsa bunun olamayacağını söylediğinde de en azından resmini yapıp krala götürmek için izin ister. İsa bunu kabul eder ancak yüzündeki nur yüzünden elçinin gözleri kamaşır ve resmi çizemez. Bunun üzerine İsa su ister, su ile yüzünü yıkar, sonra yüzünü sildiği bezi elçiye uzatır. Yüzü olduğu gibi beze çıkmıştır. Epitet Latince ekili alan anlamına gelir. Türün habitat tercihine işaret eder. Özgün tanımda bu “Habitat in Europae arvis, cultis” olarak belirtilmiştir.