Veronica anagallis-aquatica (Sugedemesi)

Tanımı

Genellikle 30 ila 100 cm büyüyebilen tek ya da çok yıllık yarı sucul bir bitkidir. Gövde dik, kalın, içi boş, çıplak, genellikle ortadan itibaren dallı ve tabanda sürünücü dallıdır. Yapraklar çıplak, 3 ila 7 cm uzunluğunda ve 1 ila 2,5 cm genişliğinde, yumurtamsı, eliptik ya da dikdörtgensi, tepede küt, üst yapraklar sapsız ve genişçe mızraksıdır. Çiçek kurulu 20 ila 40 arası sayıda çiçeklidir. Çiçekler erseliktir. Bırahte şeritsi mızraksı ve tepede sivridir. Taç lavanta ila soluk mavi renklidir. Yaprakları çiğ ya da pişirilerek tüketilebilir. C vitamini bakımından zengindir. Yaprakları salatalara eklenir. Kök ve yaprakları değiştirici, iştah açıcı ve idrar söktürücüdür. Bitkiden elde edilen lapa yanıklara karşı haricen uygulanır. Dilimizde su gedemesi adıyla bilinmektedir.

Gözlem bilgileri

Bitki doğal olarak Afrika ve Avrasya’da yayılış gösterir ancak günümüzde dünyanın büyük bölümüne dağılmıştır. Sulak alanlarda görülen bitki umumiyetle mart ve kasım ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi deniz seviyesinden 1600 metreye kadar olan rakımlarda il genelinde gözlemlemek mümkündür.

Harita | Sinonimler | Herbaryum

Etimoloji

Cins Azize Veronica’ya adanmıştır. Cinsin çiçeklerinin Veronica’nın duvağına benzemesine işaret eder. Hristiyan teolojisine göre İsa çarmıha gerilmeye götürülürken yüzündeki kan ve terleri silmesi için Veronica kendisine bir mendil uzatır. İsa mendille yüzünü silip geri uzattığında, Veronica mendilde İsa’nın yüzünün belirdiğini görür. Veronica Antik Yunanca orijinlidir ve gerçek resim anlamına gelir. Diğer bir söylenceye göre, Harran kralı Abgar vebaya yakalanır ve elçisini şifa dağıtıcı olarak meşhur olan İsa’ya gönderir. Elçi İsa’ya gelip kralı tedavi etmesini söyler, İsa bunun olamayacağını söylediğinde de en azından resmini yapıp krala götürmek için izin ister. İsa bunu kabul eder ancak yüzündeki nur yüzünden elçinin gözleri kamaşır ve resmi çizemez. Bunun üzerine İsa su ister, su ile yüzünü yıkar, sonra yüzünü sildiği bezi elçiye uzatır. Yüzü olduğu gibi beze çıkmıştır. Epitet Latince sucul Anagallis anlamına gelir. Türün çiçeklerinin yüzeysel olarak Anagallis (farekulağı) çiçeklerine benzemesine işaret eder.