İçeriğe geç
Anasayfa » Valeriana rubra (Yamaç mahmuzu)

Valeriana rubra (Yamaç mahmuzu)

FLORA NICOMEDIAE • MEDITERRANEAN

Nasıl tanırım?

Üst yaprakların basit, tacın mahmuzlu ve yaprakların yumurtamsı ila genişçe mızraksı olması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.

Habitat

Kayalık, bahçe, mezarlık

Statü

Yerli

Çiçeklenme

Haziran – Ağustos

Arazi notu

14 Mayıs 2024 • İzmit • 110 m • Mezarlık

Bilgi

Önerilen yamaç mahmuzu adı, bitkinin yamaçlarda görülmesi ve tacın mahmuzlu olması ile ilgilidir. Açıkça bitkinin eskiden bağlı olduğu Centranthus‘un çevirisidir.

Folklor

Yaprak ve kökü tüketilebilir. Kökü kaynatılarak çorbalara eklenir. Yatıştırıcı ve uyutucu etkilidir. Tohumları mumyalama için kullanılmıştır.

Dikkat

Bitkinin toksik olduğuna dair kayıtlar bulunmaktadır.


Fotoğrafları

Türkiye gözlemleri

ETİMOLOJİ

Cins adı Latince sağlıklı anlamına gelir ve bu bağlamda cinsin tıbbi özelliklerine işaret etmektedir. Ancak bazı kaynaklarda bitkinin adını, Claudius Caesar’ın karısı Valeria Messalina’nın doktoru Vettius Valens’ten aldığını aktarılmaktadır. Son rivayet ise V. officinalis‘i tıbbi amaçlarla kullanılan imperator Publius Licinius Valerianus‘a dikkat çekildiğini iddia etmektedir. Epitet Latince kırmızı anlamına gelir. Çiçeklerin renginin ayırt ediciliğine işaret eder. İkili adlandırma öncesi adı “Valeriana rubra”dır.

BİLİMSEL TANIM

Halihazırda bazı kaynaklarda Centranthus ruber adı ile geçmektedir. Genellikle 50 ila 80 cm büyüyebilen çok yıllık bir bitkidir. Rizomlu bir bitkidir. Gövde dik ila yükselicidir. Genellikle tabanı odunsudur.

Yapraklar 5 ila 8 cm uzunluğundadır. Yaprakların biçimi tabandan üste doğru değişkendir. Alt yapraklar saplı iken üst yapraklar sapsızdır. Yapraklar karşılıklı dizilişli; biçimleri oval ya da mızraksıdır. Çiçek kurulu büyük ve gösterişlidir, çok sayıda küçük barındırır.

Çiçekler beş kaynaşık taç yapraklı ve tek mahmuzludur. Genelde tuğla kırmızısı ya da kırmızımsı pembe; zaman zaman da kıpkırmızı, soluk pembe ya da lavanta renkli olurlar. Çiçekler kokuludur. Dilimizde yamaç mahmuzu, kırmızı kedi otu ve kırmızı kantaron adları ile bilinmektedir.

Sitede yer alan bitkisel kullanım bilgileri yalnızca bilgilendirme ve kültürel aktarma amacı taşımaktadır. Herhangi bir bitkiyi tıbbi amaçla kullanmadan önce mutlaka bir hekime, eczacıya, fitoterapi konusunda eğitimli bir uzmana veya ilgili sağlık profesyoneline danışılması gerekmektedir.

“Valeriana rubra (Yamaç mahmuzu)” hakkında 2 yorum

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir