Tanımı
Genellikle 50 ila 150 cm büyüyebilen çok yıllık bir bitkidir. Dik, sıklıkla sitolonlu ve neredeyse çıplaktır. Kökler çok sayıda, silindirik ve incedir. Gövde içi boş ve oyukludur. Yaprakların tamamı teleksi, alttaki uzun saplı, üstteki sapsız ve 7 ila 10 adet çift halindedir. Yaprak lobları mızraksıdır. Çiçek durumu sıkı, yalancı şemsiye halinde, 2,5 ila 4 cm çapında ve meyve zamanı yayılmaktadır. Çiçekler morumsu kırmızı, pembe ya da beyaz renklidir. Ercik ve boyuncuk aşkındır. Kapçık damarların arasında havlı ancak zamanla çıplaktır. Dilimizde kedi otu adı ile bilinmektedir. Bu isim, bitkinin kökünün kedileri kendine çekmesi ile ilgilidir.
Gözlem bilgileri
Bitki doğal olarak Avrupa ve Kafkasya’da yayılış gösterir.🔗 Kayalık yamaçlar ve dere kenarlarında görülen bitki umumiyetle mayıs ve temmuz ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi 1400 ila 1600 metreye kadar olan rakımlarda gözlemlemek mümkündür. Bu bitki Kocaeli’nin doğal bitkisi değildir. Hortus medicus turcicus kapsamında bahçeye diktiğimiz bir örnektir.
Takson kartı
- Plantae (Bitkiler alemi)
- Dipsacales (Hanımeli takımı)
- Caprifoliaceae (Hanımeligiller)
- Valeriana (Kediotu)
Valeriana officinalis L.
Etimoloji
Cins adı Latince sağlıklı anlamına gelir ve bu bağlamda cinsin tıbbi özelliklerine işaret etmektedir. Ancak bazı kaynaklarda bitkinin adını, Claudius Caesar’ın karısı Valeria Messalina’nın doktoru Vettius Valens’ten aldığını aktarılmaktadır. Son rivayet ise V. officinalis‘i tıbbi amaçlarla kullanılan imperator Publius Licinius Valerianus‘a dikkat çekildiğini iddia etmektedir. Epitet Latince tedavi edici anlamına gelir. Türün geleneksel olarak tıbbi amaçlarla kullanılmasına işaret eder. Bu terim, bitkinin özellikle tıbbi amaçlarla kullanılması nedeniyle aktar, eczane, hastane, vb. yerlerde satılmasını vurgulamaktadır.
Kullanımı
Bağımlılığa yol açabileceğinden 3 aydan fazla kullanılmamalıdır. Nadiren de olsa baş ağrısı, baş dönmesi, mide bulantısı, aşırı heyecan, kalp çarpıntısı ve uykusuzluğa neden olabileceği kaydedilmiştir. Ayrıca alkolle birlikte alınmaması ve araç sürmek gibi dikkat gerektiren durumlarda kullanılması önerilmiştir. Yaprak ve köklerinde elde edilen yağ, dondurma ve unlu mamullerde aroma verici olarak kullanılmıştır. Ayrıca küçük miktarda çay yapımında da kullanılmıştır. Sakinleştirici etkisiyle bilinen bir bitkidir. Uykuyu teşvik ederek uyku kalitesini iyileştirirmekte ve kan basıncını düşürmektedir. Bunun yanında ağrılı adet, kramp ve hipertansiyon vakalarında tavsiye edilmiştir. Haricen egzama, ülser ve yaralara uygulanmıştır. Kökü, spazm çözücü, gaz giderici, idrar söktürücü, uyuşturucu, sinir yatıştırıcı, sakinleştirici ve uyarıcıdır. Kökleri, giysilere hoş bir koku vermesi için dolaplara konmuştur.
Fotoğrafları
Leave a Comment