Tanımı
Halihazırda bazı kaynaklarda Valerianella locusta adı ile geçmektedir. Genellikle 5 ila 10 cm büyüyebilen, seyrekçe aşağı doğru bakan tüylü ve tek yıllık bir bitkidir. Yapraklar genellikle meyve zamanı mevcut olup, yakındakiler saplı iken uzaktakiler sapsız, ayası ters yumurtamsı ila dikdörtgensi, kenarları düz ya da ıraksak olanlar zaman zaman dişli, 8 ila 30 mm uzunluğunda ve 2 ila 8 mm genişliğindedir. Çiçek durumu yarı küreseldir ve sıklıkla en üstteki yapraklar ve bırahteler bunun üzerine çıkmaktadır. Bırahte otsu, dikkat çekici, 5 ila 10 mm uzunluğunda, 1 ila 2 mm genişliğinde, çıplak ya da kenarlarda kısa kıllı ve sıklıkla serbesttir. Çiçekler mavimsi beyaz renklidir. Çanak mevcut değildir. Taç yaprak beş adettir. Ercik üç adettir. Meyve pürüzsüz, 2 mm uzunluğunda ve 1 ila 5 mm genişliğindedir. Fındığa benzer bir tadı vardır ve yaygın olarak salatalara eklenmektedir. C vitamini, beta karoten, demir ve potasyum bakımından zengindir. Yapraklar, çiçekler ve saplar çiğ halde tüketilmektedir. Dilimizde nazlı kuzugevreği ve kuzu marulu adları ile bilinmektedir.
Gözlem bilgileri
Valeriana locusta doğal olarak Avrupa, Kafkasya ve Akdeniz havzasında yayılış gösterir ancak günümüzde Uzakdoğu, Amerika ve Avustralya’ya da dağılmıştır. Kayalık yamaçlar, nemli gölgeli alanlar ve orman açıklıklarında görülen bitki umumiyetle nisan ve haziran ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi deniz seviyesinden 1600 metreye kadar olan rakımlarda İzmit ilçesinde gözlemlemek mümkündür.
Harita | Sinonimler | Herbaryum
Etimoloji
Cins adı Latince sağlıklı anlamına gelir ve bu bağlamda cinsin tıbbi özelliklerine işaret etmektedir. Ancak bazı kaynaklarda bitkinin adını, Claudius Caesar’ın karısı Valeria Messalina’nın doktoru Vettius Valens’ten aldığını aktarılmaktadır. Son rivayet ise V. officinalis‘i tıbbi amaçlarla kullanılan imperator Publius Licinius Valerianus‘a dikkat çekildiğini iddia etmektedir. Cinsin Türkçe adı olan kuzugevreği muhtemelen cinsin uluslararası adından gelmektedir. Bitkiler örneğin İngilizce’de “kuzu marulu” (lamb’s lettuce) olarak bilinir. Epitet Latince çekirge anlamına gelir. Diğer yandan locusta bir bitkibilim terimidir ve çiçeklerin küme halinde bulunmasını tanımlamaktadır.
Fotoğrafları
Valeriana locusta L. | Sp. Pl.: 33 (1753).
Leave a Comment