Valeriana italica (Çobanzurnası)

Hüseyin Doğan avatarı

Tanımı

Halihazırda bazı kaynaklarda Valeriana dioscoridis adı ile geçmektedir. Gövde tek, dik, sağlam, tek, oyuklu ve olukludur. Taban yaprakları tüysüz ya da tüylü, teleksi, loblu, zaman zaman derin teleksi, loblar yumurtamsı dairemsi, kıvrık ila dişli, terminal loblar yanal loblardan büyük, sap uzundur. Gövde yaprakları birkaç adet, teleksi, mızraksı loblu, saplar sarılıcıdır. Çiçekler pembe renkli ve kokuludur. Kapçık olgunlaştığında çoğunlukla tüysüzdür. Yumruları aromatiktir. Bu taksonun, Dioscorides’in bahsettiği kediotu (halihazırda Valeriana officinalis) türü olduğuna dair görüşler bulunmaktadır. Bu durumda ilgili bitki ile en azından benzer tıbbi etkilere sahip olması olasıdır. Dilimizde çoban zurnası adı ile bilinmektedir.

Gözlem bilgileri

Valeriana italica doğal olarak Doğu Akdeniz havzasında yayılış gösterir.🔗 Kayalık yamaçlar ve çalılıklarda görülen bitki umumiyetle şubat ve mayıs ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi deniz seviyesinden 1500 metreye kadar olan rakımlarda Gebze ve Başiskele ilçelerinde gözlemlemek mümkündür.

Etimoloji

Cins adı Latince sağlıklı anlamına gelir ve bu bağlamda cinsin tıbbi özelliklerine işaret etmektedir. Ancak bazı kaynaklarda bitkinin adını, Claudius Caesar’ın karısı Valeria Messalina’nın doktoru Vettius Valens’ten aldığını aktarılmaktadır. Son rivayet ise V. officinalis‘i tıbbi amaçlarla kullanılan imperator Publius Licinius Valerianus‘a dikkat çekildiğini iddia etmektedir. Epitet Latince İtalya anlamına gelir. Türün tip yerine işaret eder ancak bu bitki İtalya’da görülmez.

Fotoğrafları

Leave a Comment

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir