Nasıl tanırım?
Kocaeli’nin doğal bitkisi değildir. Yalnızca bahçelerde ve mezarlıklarda görmek mümkündür. Erken dönemde yapraklarının oldukça benzediği Iris cinsine benzetilebilir ancak çiçekli hali ile başka bir türle karıştırmak mümkün değildir. İri, üçgen görünümlü ve tabanında belirgin benekli kaplan desenli çiçekleri, oluklu kılıç biçimli yaprakları ve her çiçeğinin yalnızca bir gün açık kalması ayırt edici özelliğidir.
Habitat
Bahçe, mezarlık
Statü
Egzotik
Çiçeklenme
Temmuz – Ağustos
Arazi notu
08 Ağustos 2026 • İzmit • 110 m • Bahçe
Çiçeklerin ömrü bir gündür. Sabah açarlar ve hava kararmadan önce bir daha açmamak üzere solarlar. Ancak aynı sap üzerinde birbiri ardına çok sayıda çiçek açtığı için çiçeklenme süresi 2 hafta sürmektedir.
Doğurganlığı artırmak için başvurulmuştur. Patatesi andıran bir tadı olan kormusu pişirilerek yenilmektedir. Ancak kormus çok küçüktür ve böylesine muhteşem bir bitkiye kıymaya değmez.
Kormus çiğ olarak yenildiğinde ağızda yanmaya neden olmaktadır.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adı Latince kaplan anlamına gelmektedir ve tepallerın tabanındaki kaplan postundaki benekleri andıran lekelere işaret etmektedir. Maya ve Aztek kültürlerinde bitkilerin jaguar çiçeği (ocēlōxōchitl) adıyla anılmasından mülhemdir. Epitet Latince tavus demektir ve buradaki atıf da çiçek desenlerinedir. Özgün tanımda bu “petala tria interiora triplo minora, alterna, hastata, subsessilia, tigridis instar maculata” cümlesiyle ifade edilmiştir.
Genellikle 30 ila 80 cm büyüyebilen kormuslu bir bitkidir. Gövde dik ve genellikle az dallıdır. Yapraklar tabanda ve gövdede, mızraksı kılıçsı, boyuna katlı, paralel damarlı ve 20 ila 60 cm uzunluğundadır. Çiçekler iri, gösterişli ve 10 ila 15 cm çapındadır.
Çiçek örtüsü 6 tepallidir. Dıştaki 3 tepal belirgin biçimde büyük, ters yumurtamsı ve kırmızı, turuncu, pembe, sarı veya beyaz renklidir. İçteki 3 tepal çok daha küçük, tabanda dar ve uçta geniştir. Tepallerin tabanı koyu kırmızı–mor, kahverengimsi ya da bordo benek ve lekelerle yoğun biçimde desenlidir.
Ercikler 3 adettir. İplikçikler birleşerek bir sütun oluşturmuştur. Yumurtalık alt durumludur. Boyuncuk 3 dallı olup her bir dal ayrıca 2 dallıdır. Meyve 3 ila 7 cm uzunluğunda ve 3 kapaklı bir kapsüldür. Tohumlar çok sayıdadır. Dilimizde kaplan süseni adıyla bilinmektedir.