Nasıl tanırım?
Kömecin ışınsal, involuselin 8 oyuklu ve tacın içe bükülmüş kenarlı olması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Kayalık yamaç, yol kenarı, tahrip edilmiş arazi
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Mayıs – Ağustos
Arazi notu
22 Haziran 2024 • İzmit • 110 m • Mezarlık
Cins uyuz tedavisinde yaygın bir üne sahiptir. Bu hem bilimsel hem de Türkçe adına yansımıştır.
Yasla ilişkilidir ve bu nedenle bazı bölgelerde dul çiçeği adıyla bilinmektedir. Bitkiler tahrip edilmiş arazileri severler, belki de mezarların üzerinde ilk görünen çiçeklerden biri olması ile ilgilidir.
17. yüzyılda Nicholas Culpepper, yaraları iyileştirmek, boğaz şişkinliği, yılan ısırığı ve veba için kökünü bir merhem olarak kullanmıştır. Ayrıca antioksidan ve hepatoprotektif etkileri vardır. Bronşit için oral ya da nefes yoluyla antibakteriyel olarak kullanılmıştır. Katalonya’da çay ya da oral yolla idrar söktürücü olarak başvurulmuştur. Tümör meydana gelmesini engelleyen ve tümörün büyümesine engel olan özellikleri tespit edilmiştir.
Türkiye’nin doğal bitkisi olmakla birlikte Kocaeli’nin yerlisi değildir. Fotoğraflar, bir mezarlıkta gördüğümüz Black Knight varyantına aittir.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adı Latince uyuz için anlamına gelir. Cinsin geleneksel olarak uyuz tedavisinde kullanılmasına işaret eder. Epitet Latince koyu mor anlamına gelir ve açık bir şekilde türün çiçek rengine işaret eder.
Genellikle 20 ila 60 cm büyüyebilen çıplak ila havlı ya da cılız tüylü iki ya da çok yıllık bir bitkidir. Alt yapraklar saplı, dikdörtgensi ya da lirsi ve kenarları düz, dişli ya da derin teleksidir. Üst yapraklar sapsız, şeritsi bölümlerle derin teleksi ve gövdenin yukarısına doğru şeritsi ve düz kenarlıdır.
İnvolukral bırahteler 8 ila 10 adet, mızraksı ila ince uçlu ve çiçeklerden daha kısadır. Kömeç 1,5 ila 2 cm çapında ve ışınsaldır. Çiçekler leylak pembe ila mavimsi leylak renkli ve dıştaki çiçeklerin taç yaprakları düz kenarlıdır. Meyve başları yumurtamsı dikdörtgensidir.
İnvolusel 1,5 ila 2 mm uzunluğunda, 8 adet oluklu ve türlü çıkıntılıdır. Taççık 1,5 ila 2 mm uzunluğunda ve kenarları dürülmüştür. Diyafram koniksidir. Çanak uzun saplı ve kılları 3 ila 7 mm uzunluğundadır. Dilimizde mor uyuzotu adı ile bilinmektedir.