Habitat
Dere kenarı, orman
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Mayıs – Ağustos
Arazi notu
30 Mayıs 2024 • Kartepe • 1200 m • Orman
Önerilen Türkçe ad sanikel, açık bir şekilde bilimsel adından çıkarılmıştır. Neden devekulağı adı tercih edilmemiş, bilmiyorum.
Bitkinin yanık ve yara iyileştirici etkisi nedeniyle yakılarak öldürülen Hristiyan azizi Laurentius ile özdeşleştirilmiştir. Ayrıca yara iyileştirici özelliği, çalışırken sürekli yaralanmaları nedeniyle marangozlara izafe edilerek marangoz otu ismiyle de anılmıştır.
İnsanlarda ağır solunum yolu enfeksiyonlarına neden olan Influenza A (Grip) ve parainfluenza (HPIV-2) virüslerinin çoğalmasını engellediğine yönelik raporlar bulunmaktadır.
Geleneksel olarak yara temizleme ve iyileştirme amaçlı kullanılır. Filtrelenmiş yaprak özleri bazı antiviral özellikler göstermektedir. Cilt sorunlarında dahili olarak kullanılır. Demlenerek dizanteri, ülser ve böbrek yaralarının tedavisinde kullanılmıştır. Yaprak ve kökleri değiştirici, büzücü, gaz giderici, balgam söktürücü ve yara iyileştiricidir. Bunun yanında iç organ kanamalarında da başvurulmuştur. Boğaz ağrısını gidermek için gargara yapılmıştır. Merhem yapılarak hemoroid tedavisinde uygulanır. Suyu kemik kırılmalarında kullanılmıştır. Ayrıca tümörleri iyileştirdiğini, bel soğukluğunu ve bağırsak ağrısını hafiflettiğini rapor edilmiştir. Kökleri cilt ve solunum yolu şikâyetleri, ayrıca gastrointestinal sistem bozuklukları ve enfeksiyonların tedavisinde çay gibi demlenerek ya da haricen merhem olarak kullanılmıştır.
Genç yaprak ve sürgünler pişirilerek tüketilmiştir. Ancak yapraklar saponin barındırır, bu yüzden çok tüketilmemelidir.
Geleneksel tıpta Cardamine enneaphyllos kökü, radix saniculae adıyla bilinmektedir. Bu benzerlik yanlış bitkinin kullanılmasına ve tağşişe neden olmaktadır.
200 yılın üzerinde yaşayan örnekleri bilinmektedir. Yerinde güzel. Bitkileri koparmak yerine sadece fotoğraflayarak, güzelliklerinin dalında ve köklerinin ait olduğu toprakta kalmasına izin verin ki bu özel miras geleceğe de kalsın.
Meyveleri, hayvan kürküne ve giysilere tutunan kanca şeklindeki sert dikenlerle kaplıdır. Bu sayede tohumlarını yaymaktadır.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adı Latince sağlıklı anlamına gelir. Latince sanus kelimesinden türetilmiştir ve Sanicula europaea’nın tıbbi değerine işaret eder. Bitki için söylenen “bu bitkiye sahip olanın hekime ya da cerraha ihtiyacı yoktur” cümlesi de bitkinin etkisini belirtir. Epitet Latince Avrupa anlamına gelir. Türün cins içinde dağılım alanına işaret eder. Özgün tanımda bu “Habitat in Europae sylvis montosis” olarak belirtilmiştir.
Genellikle 15 ila 60 cm büyüyebilen çok yıllık bir bitkidir. Gövde diktir. Taban yaprakları düz ya da üçlü loblu, kenarları tırtıklıdır. İlk kollar 2 ila 4, ikincil kollar 3 kolludur.
Yapraklar tüysüz ve kenarları kabaca tırtıklıdır. Bunlar parlak, loblu ve koyu yeşil renklidir. Pembemsi çiçekler sıkı küresel şemsiye halindedir.
Meyveler dikenlidir ve bu sayede kolaylıkla dağılmaktadır. Çiçekler beyaz renklidir. Dilimizde sanikel, deve kulağı ve yaraotu adları ile bilinmektedir.