Buradasınız: Ana sayfa » Plantago lanceolata

Plantago lanceolata

Damarlıca

Fotoğrafları

Bakımı

Plantago lanceolata çok yıllık bir ottur. Geçirgen ve nemli ya da kuru toprağı ve güneşli bölgeleri tercih eder. Donlara dayanıklıdır.

Yetiştirme

Plantago lanceolata çayırtarla ve yol kenarında görülür. Kumlukilli ve tınlı topraklara uyumludur.

Yaygın adları

Ribwort plantain, Ribleaf, Lamb’s tongue, Buck horn plantain, English plantain, Narrow leaf plantain, Ribgrass, Ripple grass; Yılandili, Yılan otu, Dar yapraklı sinirli ot, Damarlıca.

Etimoloji

Cins adı Latince ayak tabanı (Yapraklarının yere yatık olmasına işaret eder); tür adı ise Latince mızrak gibi anlamına gelir.

Taksonomi

Superregnum: Eukaryota
Regnum: Plantae
Cladus: Angiosperms | Eudicots | Asterids
Ordo: Lamiales
Familia: Plantaginaceae
Tribus: Plantagineae
Genus: Plantago
Subgenus: Psyllium
Raunkiaer: Hemicryptophyte

Literatür

Species Plantarum 1: 113–114. 1753. L.

Yapısı

Plantago lanceolata rozet formundadır. Çiçek taşıyan saplar saçlı 10–40 cm uzunluğunda ipeksi ve yapraksızdır. Dip yapraklar mızraksı yana doğru yayılmış veya dik vaziyette neredeyse dişli, 3-5 kadar belirgin paralel damarlı, dar ve kısa saplıdır. Küme yapraklar saplı derin oluklu, çok sayıda küçük çiçeklerin her biri bractın (Çiçek sapı yaprakçığı. Çiçek sapının kaidesinde, sapın gövdeye bağlandığı yerde bulunan yaprakçık) ucunda dikdörtgensi kümelenir. Çiçekler 4 mm uzunluğunda calyx (Çanak yaprak. Kaliksin her yaprağı sepal adını alır. Sepal’ler normal yapraklara daha çok benzerler, yeşil renklidirler ve fotosentez yaparlar. Sepal’ler serbestse korisepal, birleşikse gamosepal ya da sinsepal adını alır. Gamosepal bir kaliks, tubulat (silindirik), rotat (tekerlek şeklinde), kampanulat (çan şeklinde), urselat (testi şeklinde), bilabiat (iki dudaklı şekilde) olurlar. Sepal’ler bazen tüy ya da diş şeklinde olurlar, bu durumda çiçek asepal olarak adlandırılır. Bazen kaliksin dışında epikaliks adını alan ikinci bir uzantı yer alır) yeşil corolla (Taç yaprak. Korollanın her bir parçası petal adını alır. Petal’ler genellikle göz alıcı renkte ve sepal’lere göre daha basit iç yapıdadırlar. Petal’ler de sepal’ler gibi basit ya da birleşik olabilir (koripetal, sinpetal vb). birleşik petal şekilleri sepal şekillerine benzer ve aynı terimlerle ifade edilir. Korollanın önünde ikinci bir halka olursa buna parakorolla adı verilir. Korollası olmayan çiçekler apetal olarak adlandırılır) kahverengi, 4 çarpık siyah loplu, kahverengi orta damarlı ve beyaz stamen’lidir (Çiçeğine erkek organı. Sap kısmı (filament) ve başçık (anter) kısımlarından oluşur). Çiçekler hermafrodit’tir (Hem erkek hem de dişi üreme organı bulunduran bitki). NisanMayısHaziranTemmuz ve Ağustos aylarında çiçek açar.

Faydaları ve zararları

Bitkileri kullanmadan önce mutlaka bir uzmandan yardım alın. Plantago lanceolata kanamalar için etkili bir tedavi yöntemidir. Yapraklar tanen ve silik asit içerir. Özütü antibakteriyeldir. Yapraklar astrenjan (Dokuları sıkıştıran yahut daraltan ilaç), yatıştırıcı ve balgam söktürücüdür. Dahili olarak; ülser, gastrit, ishal, bağırsak tahrişi, kanama, hemoroid, bronşit, nezle, sinüzit, saman nezlesi ve astım tedavisinde kullanılır. Haricen kesikler, cilt iltihapları ve sokmalara karşı kullanılır. Antibacterial: Antibakteriyel. Bakterileri öldüren ya da üremelerini engelleyen ilaç. Antidote: Zehrin etkisini ortadan kaldıran ilaç. Astringent: Astrenjan. Damar ya da dokuları büzücü ilaç. Demulcent: Deri ya da mukoza üzerindeki ağrıyı hafifleten ya da gideren ilaç. Ekspektoran: Expectorant. Öksürük ilacı, Balgam söktürücü. Haemostatic: Hemostatik. Kan dindirici ilaç. Laxative: Laksatif. Kabızlık tedavisinde kullanılan ilaç. Ophthalmic: Oftalmik. Gözle ilgili rahatsızlıklarda kullanılan ilaç. Poultice: Yara veya iltihap üzerine lapa halinde konulan bitki.

Flora of Turkey

Sect. Arnoglossum: Annual or perennial. Leaves lanceolate. Scapes sulcate; spikes dense. Anterior sepals connate. Seeds 2, hilum side concave.
Perennial, 7-90 cm, usually with several rosettes. Leaves 7-42 x 0.4-5 cm, lanceolate-ovate, lanceolate or narrowly lanceolate, entire or irregularly dentate, 3-5(-7) veined, glabrous, pilose or villous, sessile or with a petiole 1/3-1 x as long as lamina. Scapes 7-85 cm, 5-sulcate, ± adpressed-hairy. Spikes 0.5-5.5(-8) cm, cylindrical, conical-cylindrical or globose, very dense. Bracts shortly caudate, acute, ± concave, glabrous or hairy, lower c. 4 mm, upper c. 3 mm. Anterior sepals 2.5-3.5 mm, broadly orbicular-ovate, connate but with their midribs separate, apex truncate, brown, glabrous; posterior 3-3.5 mm, plicate-concave, asymmetrical. Corolla lobes 1.5-2.5 mm, trigonous-ovate, lanceolate to ovate, acute or acuminate, veins inconspicuous, brownish. Anthers yellow. Capsule conical. Seeds 2.5 mm, cymbiform, shining, ferrugineous or brown. Fl. 4-10. Sea shores, sandy beaches, meadows, marshy ground, macchie, streamsides, coppices, Pinus forest, roadsides, waste places, s.l.-3050 m. A2(A) Kocaeli: d. gebze, Anibal Tepe, Tutel (ISTF 25485)! VII:513.

Yorum yazın