İçeriğe geç
Anasayfa » Phytolacca (Şekerciboyası)

Phytolacca (Şekerciboyası)

FLORA NICOMEDIAE • NEW WORLD-TROPICAL AFRICA-TEMPERATE ASIA

Coğrafi dağılım.

Cins Amerika, Afrika ve Güneydoğu Asya’ya özgüdür ancak günümüzde dünyanın büyük bölümüne dağılmıştır.


Bilgi

Cinsin küresel yayılımda, meyvelerle beslenen kuşlar önemli rol oynar. Tohumlar kuşların sindirim sisteminden zarar görmeden geçmiş ve yeni bölgelere taşınmıştır.
Phytolacca dioica (Ombú), 25 metreye kadar boylanabilen bir ağaç formuna sahiptir. Çok yumuşak ve su depolama kapasitesi yüksek yapısı, yangınlara ve kuraklığa karşı dayanıklılık sağlamaktadır.

Folklor

18 ve 19. yüzyıl Avrupa’sında, bazı şarap üreticileri, rengi soluk olan ucuz şarapları daha koyu ve zengin göstermek için Phytolacca meyvelerinin suyunu kullanıyordu. Ancak bitkilerin zehirli olması nedeniyle tüketicilerde ciddi mide rahatsızlıklarına yol açtı. Sonunda Fransa hükümeti şaraba Phytolacca karıştırmayı ölüm cezasına kadar varabilen ağır kanunlarla yasakladı.
Phytolacca salkımları sonbaharda iyice olgunlaşıp dalında fermante olmaya başladığında, kuşlar için adeta bir eğlence merkezine dönüşür. Bu fermente meyveleri aşırı miktarda tüketen kuşlar, alkolün etkisiyle sarhoş olurlar.

Dikkat

Bitkilerin tüm kısımları memeliler için zehirlidir. İçerdikleri başlıca toksik maddeler fitolakkatoksin, fitolakkagenin ve saponindir. Bunlar ağızda ve boğazda yanma, şiddetli bulantı, kusma, kanlı ishal, baş dönmesi ve nefes darlığına neden olmaktadır.


ETİMOLOJİ

Cins adı Antik Yunanca cilalı bitki anlamına gelir. Cinsin genel görünümüne işaret eder. Cinsin Türkçe adı olan şekerci boyası ile Phytolacca americana’nın olgun meyvelerinden elde edilen kırmızı boyaya işaret edilir.

BİLİMSEL TANIM

Phytolacca (Şekerciboyası) çok yıllık ot, ağaç ya da çalılardan oluşan bir cinstir. Kökler genellikle kalın ve etlidir. Gövde ve dallar silindirik, oluklu ya da köşeli ve çıplak ya da genç sürgünler ile çiçek durumu havlıdır. Gövdeler yeşil, pembe ya da kırmızı renklidir. Yapraklar genellikle iri, saplı ya da sapsızdır. Yaprak ayası yumurtamsı, eliptik ya da mızraksı ve ucu sivri ya da küttür. Çiçek kurulu çok çiçeklidir.

Çiçekler saplı ya da sapsız, yeşilimsi, beyaz ile pembe renklidir ve uzun salkımlar halinde gövdelerin ucunda belirir. Tepaller beş adet, kalıcı, yayılıcı ya da kıvrık, dikdörtgensi ya da yumurtamsı, otsu ya da zarsı ve küt uçludur. Ercikler 6 ila 33 adet olup tepallerin tabanına yerleştirilmiştir. İplikçikler bizsi ya da şeritsi ve serbest ya da tabanda bitişiktir.

Yumurtalık neredeyse küresel, karpel 5 ila 16 adet ve serbest ya da bitişiktir. Boyuncuk bizsidir. Meyve küresel ve etli bir üzümsüdür. Olgunlaştığında mor ya da siyah renkli olur. Tohumlar siyah renkli, parlak, böbreksi ve sıkıştırılmıştır. Tohum kabuğu sert ve kırılgandır.


Kocaeli’ndeki türler

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir