Petrosedum rupestre (Limon topu)

Tanımı

Halihazırda bazı kaynaklarda Sedum rupestre adı altında listelenmektedir. Küme halinde, çiçek kurulunda birkaç salgılı tüy olmakla birlikte çıplak ve çok yıllık bir bitkidir. Gövdeler yatık, köklenici, basit, tabanda odunsu ve rozet halindedir. Yapraklar almaşlı dizilişli, kiremit biçimde sıralı, yükselici, sapsız; yaprak ayası yeşil, hafifçe tozsu, şeritsi ila dikdörtgensi, silindirik, 1 ila 15 cm uzunluğunda, 1 ila 3 mm genişliğinde ve ucu mukronattır. Çiçekli sürgünler dik ila yükselici, başlangıçta baş aşağı sarkık, basit, 15 ila 35 cm uzunluğunda; yaprak ayası şeritsi ve tabanı mahmuzludur. Çiçek durumu 15 ila 25 çiçekli, 3 ila 7 arası dallı, dallar geriye kıvrık ancak çatallı değil ve bırahte yapraklara benzerdir. Çiçek sapı ya yoktur ya da 1 mm uzunluğundadır. Çiçekler 5 ila 9 parçalıdır. Çanak yapraklar dik ve sarımsı yeşil renklidir. Yaprakları çiğ ya da pişirilerek tüketilmektedir. Bunlar salata ve çorbalara eklenebilir. Yüksek dozda tüketilirse mide rahatsızlıklarına neden olabilir. Dilimizde limon topu adı ile bilinmektedir.

Gözlem bilgileri

Bitki doğal olarak Avrupa’da yayılış gösterir ancak günümüzde Amerika’ya da dağılmıştır. Türkçe kaynaklarda bitkinin bahsi geçmemektedir ancak KEW’e göre Türkiye’nin doğal bitkisidir. Bayındırlık ve Kumla Deresi boyunca geniş popülasyonlar halinde gözlemledik. Duvarlar ve taşlık bölgelerde görülen bitki umumiyetle haziran ve temmuz ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi deniz seviyesinden 1600 metreye kadar olan rakımlarda İzmit ilçesinde gözlemlemek mümkündür.

Harita | Sinonimler | Herbaryum

Etimoloji

Cins adı Latince taş Sedum anlamına gelir ve bu bağlamda cinsin Sedum ile benzerliği ile kayalık alanları tercih etmesine işaret eder. Epitet Latince kayada yaşar anlamına gelir. Türün habitat tercihine işaret eder. İkili adlandırma öncesi adı “Sedum rupestre repens, foliis compressis”tir.

Fotoğrafları

Petrosedum rupestre (L.) P.V.Heath | Sussex Cact. Succ. Soc. Yearb. 1987: 56 (1987).