Site icon Kocaeli Bitkileri

Onopordum acanthium (Galagan)

Galagan


Anahtar kelimeler: Tıbbi bitkiYenilebilir bitki.

Dolaşım

Bitkiler › Papatya takımı › Papatyagiller › Kangal › Galagan

Dağılımı

Bitki doğal olarak Avrupa ve batı Asya’da yayılış gösterir. Agresif bir istilacıdır ve günümüzde dünyanın büyük bölümüne yayılmıştır.

Genel bilgiler

Gövde ve yapraklarda diken görülür. İlk yıl bu dikenli yapraklarla bir rozet oluşturur. İkinci yıl 2,5 metre uzunluğa ve 1,5 metre genişliğe ulaşır. Yapraklar 10-50 cm genişliğinde, sapsız, almaşlı dizilişli ve dikenli, genellikle beyaz tüylerle kaplıdır. Alt yüzey tüyleri üst yüzeye göre daha yoğundur. Yapraklar derinlemesine lobludur ve kenarları boyunca uzun dikenler uzanır. Tüyler bitkiye grimsi bir görünüm kazandırır. İri ana gövde tabanda 10 cm genişliğe ulaşır ve yukarılarda dallara ayrılır. Çiçekler küre biçimli, 2 ila 6 cm çapında, koyu pembe ila lavanta arası renktedir. Çiçek tomurcuğu önce gövdenin ucunda daha sonra koltuk dalların ucunda görülür. Bir bitki kırk bin tohum üretebilir. Kum, kil ve kalkerli toprakları tercih eder. Çok güçlü bir istilacıdır. -23 dereceye kadar dayanıklıdır. 3 ila 5 bitkilik gruplar halinde düşünülmelidir. Her bitki arasında 1 metre açıklık bırakılması önerilir.

Gözlem

Kayalık yamaçlar, orman açıklıkları ve yol kenarında görülür. Körfez, İzmit ve Kandıra’dan kayıt bildirilmiş ancak henüz gözlemlenememiştir.

Yaygın adları

Galagan, Kalagan.

Çiçek zamanı

Haziran-Ağustos ayları.

Yükseklik

600-1600 metre arası.

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca “eşek osuruğu” anlamına gelir. Bu bitkileri tüketen eşeklerde meydana getirdiği etkisine işaret eder. Bitkiler eşeklerde gaz giderici olarak kullanılmıştır. Tür adı Latince “dikenli” anlamına gelir. Bitkinin gövde ve yapraklarının dikenli olmasına işaret eder. İkili adlandırma öncesi adı “Spina alba tomentosa latifolia sylvestris”tir.

Mutfak

Enginar ikamesi olarak tüketilir. Çiçek tomurcukları ve gövdeler pişirilerek tüketilir. Tohumlarından yemeklik yağ elde edilir.

Geleneksel tıp

Kanser ve ülseri tedavi etmek amacıyla kullanılır. Büzücü ve kalbi güçlendirici etkisi vardır.

Dioscorides: Kök gastrite iyi gelir ve idrar söktürücüdür. Ödemi dağıtır ve diş ağrısına iyi gelir. Tohumları yılan ısırıklarına karşı etkilidir.

Plinius: Kan kaybını önler. Tohumları akrep sokmalarına karşı etkilidir. Taç halinde başa takılırsa baş ağrısını gidericidir. İdrar söktürücü ve adet akışı teşvik edicidir.

İbn-i Sînâ: Diş ağrısı ve bademcik iltihabında etkilidir. Mide ve karaciğere faydalıdır. Siyatik ve humma vakalarında başvurulur.

İbnü’l-Baytâr: Felç ve spazmlara faydalıdır.

Biliyor musunuz?

Efsaneye göre Norman ordusu gece yarısı İskoç kampına baskın yaparken çıplak ayaklı Norman askerleri bu bitkilere basmış, acılarından bağırmışlar ve İskoçlar da baskından haberdar olarak işgalden kurtulmuşlar. Bitki İskoçya’nın ulusal bitkisidir.

Gövde tüyleri toplanarak yastıklara doldurulur. Tohumlarından elde edilen yağ kandiller için yakıt olarak kullanılır.

Literatür

Species Plantarum 2: 827. 1753. L.

Exit mobile version