Tanımı
Monarda (Bergamot) tek ya da çok yıllık otlardan oluşan bir cinstir. Yapraklar saplı ve kenarları dişlidir. Halkalar çok sayıda çiçekli ve çiçekler dallar boyunca terminal veya geniş aralıklı kömeçlerde toplanmıştır. Çiçek yaprakları benzer ancak daha küçük ve parlak renklidir. İkincil bırahteler miniktir. Çanak tüpsü, uzatılmış, düz ila hafif biçimde kavisli, 15 damarlı ve boğazı ülgerli ila kıllıdır. Çanak uzunlukları eşit olmayan 5 dişlidir. Taç kırmızı, mor, beyaz, gri veya sarı renkli, benekli, 2 dudaklı ve tüpü boğazda hafifçe şişkindir. Üst dudak dar, dik ila kemerli ve tepesi düz ila derin girintilidir. Alt dudak yayılıcı, üç loblu, ortadaki lob belirgin biçimde daha büyük ve ucu derin girintilidir. Öndeki ercikler verimli ve aşkındır. Ardaki ercikler gelişmemiş, minik ya da mevcut değildir. İplikçikler dişsizdir. Başçıklar şeritsi ve oynaktır. Fındıkçıklar pürüzsüzdür. Cins Kuzey Amerika’ya özgüdür ancak günümüzde Avrupa’nın bazı bölgelerinde doğallaşmıştır.
Etimoloji
Cins, 1493 – 10 Ekim 1588 tarihleri arasında yaşamış İspanyol bitkibilimci Nicolás Monardes’e adanmıştır. Özellikle yeni keşfedilen Amerika kıtasının florası üzerine yazdığı eseri ile bilinmektedir ve cinsten ilk bahseden odur.
Kocaeli’ndeki türler

Monarda didyma (Altınoğul)
Monarda didyma (Altınoğul) hem süs hem de tıbbi değeri nedeniyle yaygın olarak yetiştirilen çok yıllık bir bitkidir.

Monarda fistulosa (Yabani bergamot)
Monarda fistulosa (Yabani bergamot) Kuzey Amerika orijinli olmakla birlikte tıbbi ve süs bitkisi değeri için yetiştirilen bir bitkidir.

