Jacobaea erratica (Su kanaryaotu)

Tanımı

Halihazırda bazı kaynaklarda Senecio aquaticus subsp. erraticus olarak geçmektedir. 30 ila 200 cm büyüyebilen bir bitkidir. Gövde dik, tüysüzce ve sıklıkla morumsudur. Taban yaprakları saplı ve tüysüzce, 7 ila 15 cm uzunluğunda, lirsi ila az teleksi, büyük terminal lobludur. Loblar dişli, gövde yaprakları sarılıcı, 4 ila 8 cm uzunluğunda, taban yapraklarına benzemekle birlikte daha bölünmüştür. Çiçek kurulu gevşek bir yalancı şemsiyedir. Çiçek başları 1 ila 3 cm genişliğindedir. Filari 3 ya da 4 mm uzunluğunda ve tüysüzdür. Kapçık 1 ya da 1,5 mm uzunluğunda ve tüysüzdür. Sorguç 2 ila 4 mm uzunluğunda ve soluk kahverengidir. Dilimizde su kanaryaotu ve tarla kanaryaotu adları ile bilinmektedir.

Gözlem bilgileri

Jacobaea erratica doğal olarak Akdeniz havzasında yayılış gösterir. Sulak alanların civarında görülmektedir. Umumiyetle haziran ve ekim ayları arasında çiçek açmaktadır. Bitkiyi deniz seviyesinden 1600 metreye kadar olan rakımlarda il genelinde gözlemlemek mümkündür.

Harita | Sinonimler | Herbaryum

Etimoloji

Cins, 4 Ekim 1787 – 12 Eylül 1874 tarihleri arasında yaşamış Fransız tarihçi ve devlet adamı François Pierre Guillaume Guizot‘a adanmıştır. Özellikle 1848 Devrimi’nden önceki dönemde etkili bir politikacıydı. Epitet Latince Habeşistan anlamına gelir ve açık bir şekilde türün tip yerine dikkat çekmektedir. Özgün tanımda bu “Habitat in Abyssinia” olarak belirtilmiştir.

Kullanımı

Cins adını Aziz Yakup’tan almıştır. İsa’nın on iki havarisinden olan Yakup, havari grubunda yer alan diğer Yakup’tan ayırt edilebilmesi için Zebedi oğlu, ya da Büyük Yakup olarak anılır. 44 yılında Yahudi kral Herod Agrippa tarafından kafası kestirilerek idam edilmiştir. Hristiyanlığın ilk şehidi olarak kabul edilir. Aziz Yakup Yortusu, Roma Katolik Kilisesi tarafından 25 Temmuz’da kutlanmaktadır ve Jacobaea vulgaris bu tarihler arasında çiçek açmaktadır. Ayrıca Yakup gezgin dervişlerin koruyucu azizidir. Ve bitkiden elde edilen bir merhem ayak ağrısına iyi gelmektedir. Epitet Latince gezici anlamına gelir ve bu bağlamda türün yaygın habitat tercihine dikkat çekmektedir. Özgün tanımda bu “Sarzanae huc illuc erraticus, praecipue ad canaliculos campestres” olarak geçmektedir.