Nasıl tanırım?
Alt yaprakların üçlü veya teleksi, çiçeklerin sarımsı yeşil renkli olması ve dıştaki çiçeklerin ışınsal olmaması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Dere kenarı, orman
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Haziran – Temmuz
Arazi notu
Gözlemlenemedi
Ukrayna ve Rus mutfağının dünyaca ünlü ekşili çorbası Borsç, günümüzde pancarla yapılsa da kelime kökeni Slav dillerinde Tavşancıl otuna verilen isimden (Borshchevik) gelir. Orijinal Orta Çağ tariflerinde, baharda toplanan Heracleum sphondylium yaprakları fermente edilerek ekşi bir çorba tabanı elde edilirdi.
Kök ve yaprakları afrodizyak, sindirime faydalı, balgam söktürücü ve yatıştırıcıdır. Ayrıca larenjit ve bronşit tedavisinde başvurulmuştur.
Genç sürgünler çorbalara eklenmiştir. Tohumları baharat olarak kullanılmıştır. Kök pişirilerek tüketilebilir.
Kanserojen, mutajenik ve fototoksik özelliklere sahip olabileceği için uzak durulması en iyisidir.
Bitkinin özsuyu cilde temas ettikten sonra güneş ışığına (UV) maruz kalınırsa, ciltte ciddi yanıklar ve su toplamaları (fito-fotodermatit) meydana gelebilir.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adını tanrı Jüpiter ile ölümlü Alcmene’nin oğlu olan ve bu nedenle yarı tanrı kabul edilen Hercules’den (Ἡρακλῆς) almaktadır. Roma yazınında Hercules olarak geçen karakter, Hellen mitolojisinde bahsedilen Heracles’in karşılığıdır. Cinse ait bazı üyeler 2 metreye aşan boya sahiptirler. Bu nedenle bitkinin boyutu ile Hercules arasında bir bağlantı kurulmuştur. Diğer bir neden ise; bitkinin iyileştirici özelliklerinin ilk defa Hercules tarafından keşfedildiğine yönelik inanıştır. Antikçağ yazınında bitki, tedavi edici özellikleri ile meşhur olan bitkiler (panacea) arasında sayılmaktadır. Epitetini, bitkinin kokusunun benzediği Spondylis cinsine bağlı ağaç böceklerinden almaktadır. Alttür epiteti ise Latince üçlü anlamına gelir. Alttürün alt yaprak formuna işaret eder.
50 ila 150 cm büyüyebilen bir bitkidir. Gövde kabaca tüylü ve içi boştur. Taç beyaz soluk limon yeşili renkli ve genellikle 5 mm uzunluğundadır.
Çiçek kurulu 20 cm genişliğinde bileşik şemsiye halindedir. Yapraklar alamşlı dizilişli, saplı ve tabanları kılıf benzeridir. Yaprak ayası teleksi ve 5 yaprakçıklıdır.
Yaprakçıklar teleksi, testere dişi kenarı ve alt yüzeyleri tüylüdür. Çiçekler beyaz renkli, dıştakiler ışınsal ve alt yapraklar üçlüdür. Dilimizde devesil adı ile bilinmektedir.