Gnaphalium uliginosum (Bozağan)

Tanımı

4 ila 20 cm büyüyebilen tek yıllık bir bitkidir. Gövde dik, dallı ya da dalsızdır. Yaprakların iki tarafı da yünlüdür. Bunlar 1 ila 5 cm uzunluğunda, tepede sivri, alt yüzeyi grimsi yeşil renkli ve darca dikdörtgensidir. İnvolukrum 2 ila 3 mm genişliğindedir. Filariler kahverengimsi ve mızraksı ya da şeritsi mızraksıdır. Çiçek başları 3 ila 4 mm uzunluğundadır. Bunlar 3 ila 10 arası kümeler halindedir ve uzun yapraklar tarafından çevrelenmiştir. Çiçek başlarının bırahteleri yünlü, alt bölümde soluktur. Çiçekçikler kahverengimsi sarı renklidir. Kapçık dikdörtgensi, 0,5 ila 0,7 mm uzunluğunda ve sivilceli ya da pürüzsüzdür. Sorguç beyaz renklidir. Dilimizde bozağan adı ile bilinmektedir.

Büzücü, antiseptik ve nezle gidericidir. Bütün bitki, iltihap giderici, büzücü, terletici ve idrar söktürücüdür. Ayrıca afrodizyak ve antidepresan etkileri de olabilir. Yüksek tansiyon tedavisinde kullanılır. Larenjit, üst solunum yolu nezlesi ve bademcik iltihabının tedavisinde hem dahili hem de harici olarak başvurulmuştur. Gövdeden elde edilen lif, kâğıt ve giysi yapımında kullanılır. Bitkinin tamamından sarı ve yeşil boyalar elde edilmektedir.

Gözlem bilgileri

Bitki doğal olarak Avrupa’da yayılış gösterir, ancak dünyanın başka bölgelerinde de doğallaşmıştır. Bataklık bölgelerde görülen bitki umumiyetle temmuz ve ekim ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi deniz seviyesinden 1600 metreye kadar olan rakımlarda Kartepe, İzmit ve Başiskele ilçelerinde gözlemlemek mümkündür.

Harita | Sinonimler | Herbaryum

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca tüy buklesi anlamına gelir ve bu bağlamda cinsin tüylerle kaplı olmasına işaret eder. Epitet Latince bataklık anlamına gelir ve açık bir şekilde türün, habitat tercihine işaret eder. Özgün tanımda bu “Habitat in Europae paludibus” olarak belirtilmiştir.