Nasıl tanırım?
İri, çoğunlukla kırmızı merkezli ve sarı uçlu iki renkli çiçek başları, üç dişli geniş dilsi çiçekleri, tüylü yaprakları ve çiçeklenme sonrasında kalan küremsi-dikenimsi başları ayırt edici özelliğidir.
Habitat
Bahçe, mezarlık
Statü
Egzotik
Çiçeklenme
Mayıs – Ağustos
Arazi notu
07 Ocak 2025 • İzmit • 110 m • Mezarlık
1857 yılında Belçika’da bir bahçede, çok yıllık G. aristata ile tek yıllık G. pulchella‘nın kendiliğinden melezlenmesi sonucu ortaya çıkmıştır. Bu melez, G. aristata‘nın çok yıllık yapısını, G. pulchella‘nın ise büyük çiçeklerini, hızlı büyüme ve uzun çiçeklenme özelliğini miras almıştır.
Küresel ısınma ve su krizinin arttığı günümüzde, peyzaj mimarları artık çok su isteyen çim alanlar yerine kurakçıl peyzaj tasarımlarına yönelmektedir. Bu bitki de bir kez toprağa alıştıktan sonra neredeyse hiç sulanmadan yaz boyu canlı kalabildiği için modern, çevre dostu projelerde yer almaktadır.
Çok sayıda kültivarı bulunmaktadır.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins 1791 – y. 1789 yılları arasında yaşamış Fransız devlet adamı ve amatör botanikçi Antoine René Gaillard de Charentonneau’ya adanmıştır. Epitet Latince büyük çiçekli anlamına gelir. Türün çiçeklerinin ebeveynlerine göre daha iri çiçekli olmasına işaret eder.
Tek ya da kısa ömürlü çok yıllık bir bitkidir. Genellikle 5 ila 60 cm büyüyebilir. Yapraklar almaşlı dizilişli, genellikle tabanda, şeritsi, dikdörtgensi ya da kaşıksı, 4 ila 8 cm uzunluğunda, 4 ila 12 mm genişliğinde ve kenarları düz ila dişli ya da lobludur. Gövde dik, tüylü, basit ya da tabanda dallıdır.
Çiçek durumu 3 ila 10 cm uzunluğundadır. Filari 18 ila 28 arası sayıda, darca üçgensi ila şeritsi daralıcıdır. Çiçekler 4 ila 6 cm çapındadır. Dilsi çiçekler 8 ila 14 arası sayıdadır. Taçları genellikle içte kırmızımsı ila morumsu, dışta sarı ila turuncu ya da kahverengi ve 1 ila 3 cm uzunluğundadır.
Disk çiçekleri 40 ila 100 arası sayıdadır. Bunlar sarımsı ila morumsu ya da kahverengi ya da sıklıkla iki renklidir. Kapçık piramit biçimli ve tüylüdür. Sorguç 5 ila 8 mm uzunluğundadır. Dilimizde gayret çiçeği, aşk çiçeği ve örtü papatyası adları ile bilinmektedir.