Equisetum palustre (Kırkbacak)

Tanımı

Genellikle 10 ila 50 cm büyüyebilen bir bitkidir. Gövde genellikle dallıdır. Kılıflar yeşil renkli ve 4 ila 8 arası sayıda üçgensi bizsi siyah dişlidir. Dallar boş ve kısadır. Rizom dik ya da sürünücü, siyahımsı kahverengi, düğümler ve kökler uzun sarımsı kahverengi tüylü ya da çıplaktır. Üstteki gövde tek yıllık, tek biçimli, dallar genellikle tabanda kümelenmiş, 20 ila 50 cm uzunluğunda, ortada 1,5 ila 2 mm çapında, yeşil fakat alttaki 1 ya da 2 düğüm siyahımsı kahverengi ve parlak değildir. Düğümlerarası 2 ila 4 cm uzunluğunadır. Ana gövde 4 ila 7 adet çıkıntılıdır. Strobili elipsoit ya da silindirik, 0,6 ila 2,5 cm uzunluğunda, 4 ila 6 mm çapında ve küt uçludur. Dilimizde kırkbacak adı ile bilinmektedir.

Gözlem bilgileri

Bitki doğal olarak kuzey yarımkürede yayılış gösterir. Bataklık bölgelerde görülmektedir. Sporları umumiyetle mayıs ve temmuz ayları arasında olgunlaşmaktadır. Bitkiyi deniz seviyesinden 1400 metreye kadar olan rakımlarda Kartepe ilçesinde gözlemlemek mümkündür.

Harita | Sinonimler | Herbaryum

Etimoloji

Cins adı Latince at kuyruğu anlamına gelir ve bu bağlamda cinsin genel görünüme işaret etmektedir. Epitet Latince bataklık anlamına gelir ve açık bir şekilde türün habitat tercihine dikkat çekmektedir. Özgün tanımda bu “Habitat in Europae aquosis” olarak belirtilmiştir.

Kullanımı

Büzücü ve burun kanaması durdurucudur. Kabızlık ve mide şikayetlerinde kaynatılarak ve demlenerek kullanılır. Metal ve ahşap aletleri parlatmak için kullanılmıştır. Otçul hayvanlar için zehirlidir. Yüksek dozda alınırsa insanlar için zehirli olabilir.