İçeriğe geç
Anasayfa » Echinacea (Kirpiotu)

Echinacea (Kirpiotu)

FLORA NICOMEDIAE • NORTHERN AMERICA

Coğrafi dağılım.

Cins Kuzey Amerika’ya özgüdür ancak günümüzde bazı bölgelerde doğallaşmıştır.

ALEMPlantae
TAKIMAsterales
FAMİLYAAsteraceae

Bilgi

Günümüzde soğuk algınlığı, grip ve bağışıklık sistemi dendiğinde akla gelen ilk cinstir.
19. yüzyılda Amerika’da “Meyer’s Blood Purifier” adıyla patentli bir şurup olarak satılmaya başlanmış, penisilin gibi modern antibiyotiklerin keşfiyle bir ara unutulsa da günümüzdeki doğala dönüş akımıyla birlikte milyarlarca dolarlık dev bir sektöre dönüşmüştür.

Folklor

Amerika yerlileri bitkileri yara, diş ağrısı, boğaz enfeksiyonları, soğuk algınlığı ve yılan ısırıklarında kullanmışlardır.
Cheyenne kabilesinde, Güneş Dansına katılanlar susuzluk hissini azaltmak için ekinezya kökünü çiğnemiştir. Bu, bitkinin tükürük akışını artırıcı özelliğine dayanmaktadır. Omaha, ve Pawnee kabileleri baş ağrısı için ekinezya dumanı ile tütsü tedavisi uygulamış, Dakota ve Winnebago kabileleri ise yanık ve çıbanlara lapa olarak uygulamıştır.

Dikkat

Cinsin popülaritesi, yabani popülasyonlar üzerinde ciddi bir baskı oluşturmuştur. Çünkü yabani bitkilerin daha fazla biyoaktif bileşen içerdiği düşünüldüğü için tercih edilmesi, yasa dışı hasat ve popülasyon azalmasına yol açmıştır. Bugün bazı bölgelerde koruma altındadır.


ETİMOLOJİ

Cins adı Antik Yunanca kirpi anlamına gelmektedir. Kömeç diskinin dikenli, dolayısıyla kirpi benzeri yapısına dikkat çekmektedir.

BİLİMSEL TANIM

Genellikle kazık köklü çok yıllık bitkilerden oluşan bir cinstir. Gövdeler dik, dalsız veya dallı ve çıplak ya da tüylüdür. Yapraklar tabanda ve gövdede, almaşlı dizilişli ve saplıdır. Aya 1, 3 veya 5 damarlı, şeritsi ila mızraksı ya da eliptik ila yumurtamsı, tabanı sıklıkla daralmış ila kamamsı, zaman zaman yuvarlak veya yüreksi, kenarları düz ya da nadiren dişli ve genellikle tüylüdür.

Kömeçler ışınsal ve tektir. İnvolukrum kadehsi ila yarı küresel ve 1,2 ila 4 cm çapındadır. Filariler kalıcı, 2 ila 4 sıra halinde 15 ila 50 adet, yayık ya da kıvrık ve şeritsi veya mızraksıdır. Çiçek tablası yarı küresel ila konik ve paleyalıdır. Dilsi çiçekler 8 ila 21 adet, mor, pembe, beyaz ya da sarı renklidir.

Disk çiçekleri 200 ila 300 adet, erselik, verimli, pembe, yeşil, mor veya sarı renkli ve beş lobludur. Kapçık 3 ya da 4 köşeli ve çıplak ya da seyrek biçimde tüylüdür. Sorguç kalıcı ve taç formundadır.


Kocaeli’ndeki türler

Echinacea pallida

Echinacea pallida (Solgun ekinezya) yüksek tıbbi değeri nedeniyle dünyanın büyük bölümünde yetiştiri…

Read More
Echinacea purpurea

Echinacea purpurea (Ekinezya) yüksek tıbbi değeri nedeniyle dünyanın büyük bölümünde yetiştirilen me…

Read More

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir