İçeriğe geç
Anasayfa » Datura (Boruçiçeği)

Datura (Boruçiçeği)

FLORA NICOMEDIAE • MESOAMERICA

Coğrafi dağılım.

Cins Amerika’ya özgüdür ancak günümüzde dünyanın büyük bölümüne dağılmıştır.

ALEMPlantae
TAKIMSolanales
FAMİLYASolanaceae

Bilgi

Çiçekleri aşağı bakan Brugmansia cinsi için melek borusu denirken bu cinse şeytan borusu denmesi acaba çiçeklerin yukarı bakması ile mi ilgili? Biri alçakgönüllüğü diğeri ise kibri simgeliyor bu durumda.
Gece çiçek açan bitkilerden nektar alan Manduca güveleri, çiçeğin içindeki alkoloidli nektarı içtiklerinde sarhoş olurlar. Bitkiyi tozlaştırırlar ama çiçekten ayrılırken sarhoşluktan düzgün uçamayıp sağa sola çarparlar.
Georgia O’Keeffe”, New Mexico çöllerinde yetişen bembeyaz Datura çiçeklerine hayrandı. Onun 1932 yılında tuvale aktardığınin’nin Jimson Weed/White Flower No. 1 adlı tablosu, 2014 yılında bir açık artırmada 44.4 milyon dolara satılarak bir kadın sanatçı tarafından satılan en pahalı sanat eseri ünvanını almıştır.

Folklor

Algonquin ve Zuñi kabileleri, bitkileri çocukların yetişkinliğe geçiş ritüellerinde kullanırlardı. Çocuklara çok hassas dozda bu bitkiden içirilir, çocuk günlerce süren ağır sanrılar ve kabuslar gördükten sonra uyandırılırdı. İnanca göre, bu ağır halüsinasyon sürecinde çocuk çocukluk anılarını unutur ve kabilenin ergin bir savaşçısı olarak gözlerini açardı.
Zuni yerlileri, Datura meteloides‘in toz haline getirilmiş kökünü gözlerine sürerek Tüyler Dünyası ile iletişim kurduklarına ve yağmur yağdırabildiklerine inanırdı. Sadece Yağmur Rahipleri bu bitkiyi toplayabilirdi.
Huichol yerlilerine göre iyi kieri olan (Solandra) kutsal sayılır ve saygı görürdü. Kötü kieri (Datura inoxia) ise sadece kötü büyücüler tarafından kullanılırdı.
Chumash’larda Momoy, büyük tufandan sonra Datura’ya dönüşmüştür.

Dikkat

Yaprak, çiçek, tohum ve köklerinde tropan alkaloitleri (atropin, skopolamin, hyoscyamine) bulunmaktadır. Özellikle tohumları ve çiçekleri yutulursa, solunum bozukluğu, aritmi, ateş, deliryum, halüsinasyon, psikoz ve ölüme neden olabileceği rapor edilmiştir.
1676 yılında Virginia Jamestown’daki İngiliz askerleri, bir isyanı bastırmaya çalışırken yanlışlıkla Datura stramonium yaprakları içeren bir salata yerler. Askerler 11 gün boyunca delirir, havayla savaşır, birbirlerine komik şakalar yapar ve maymun gibi davranırlar.
Tropan alkaloitlerinin miktarı tür, bitki bölümü ve yetişme koşullarına göre değişebilir. Bu nedenle bitkiden güvenli doz çıkarmak mümkün değildir.


ETİMOLOJİ

Cins adı Sanskritçe delilik anlamına gelir. Cinsin insan üzerindeki anormal etkilerine işaret eder.

BİLİMSEL TANIM

Datura (Boruçiçeği) genellikle havlı ya da nadiren çıplak ve tek ya da çok yıllık bitkilerden oluşan zehirli bir cinstir. Yapraklar almaşlı dizilişli, saplı ve kenarları dalgalı dişli ya da düzdür. Çiçek durumu terminal, sıklıkla yaprak karşılıklı görünümünde ve tek çiçeklidir.

Çiçekler beş parçalı, çok simetrili, iri, çanak silindirik, taç beyaz ila mor renkli, hunimsi ya da borazansı, uzun ve lobları sipsivri uçludur. Çiçek durumu sapı, bırahte ve ikincil bırahte mevcut değildir. Erciklerin uzunlukları eşit ve taç tüpüne yerleştirilmiştir. Başçıklar çoğunlukla uzatılmış, tabandan bağlı ve şeritsi dikdörtgensidir.

Yumurtalık 2 karpellidir. Boyuncuk ipliksi, erciklere eşit ya da onlardan kısa ya da uzun, tepecik top başlı ve 2 lobludur. Meyve kapsül formunda, yumurtamsı, 4 valfi ya da düzensiz biçimde açılmakta ve dikenli ya da dikensizdir. Tohumlar meyve başına 40 ila 120 adet, böbreksi, siyah ya da kahverengi ve düzleştirilmiştir.


Kocaeli’ndeki türler

Datura innoxia

Datura innoxia (Abuzambak) ölümcül düzeyde zehirli olmasına karşın süs bitkisi olarak dünya çapında …

Read More
Datura stramonium

Datura stramonium (Boru çiçeği) agresif bir istilacıdır ve yenilebilir otların içine karışarak ciddi…

Read More

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir