Nasıl tanırım?
Kapçığın silindirik, tabanını yuvarlak kesik ve hilumun yumurtamsı dairesel olması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Çalılık, orman, tarla
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Mayıs – Temmuz
Arazi notu
13 Mayıs 2021 • İzmit • 110 m • Tarla
Sorguçlar, havadaki neme göre genişleyip daralmaktadır. Nemli havada genişleyen, sıcak havada ise büzülen sorguçlar, kapçığın toprak yüzeyinde dönerek toprağın derinliklerine gömülmesini sağlar.
Bitki için önerilen gelindöndüren adı, sanki Cardueae kabilesinin bol dikenli bir türünün adı iken bu cinse atanmış gibi gözükmektedir. Oldukça zarif bitkilerdir ve kabilesinin aksine batıcı dikenlere sahip değildir.
Kapçıkların hafif esintilerle bile uzak mesafelere dağılabilmeleri nedeniyle istilacı potansiyeli hayli yüksektir. Otçul hayvanlar tarafından tercih edilmediği için rekabet avantajı elde eder, böylece meraların kalitesini düşürür ve biyoçeşitliliği azaltır.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adı Latince sürüngen anlamına gelir. Kapçığın siyah sorgucu böcek ayaklarına benzer ve rüzgarda sürüklenen kapçık bir böceğin koşmasını andırır. Epitet Latince yaygın anlamına gelir. Türün, cins özelinde daha geniş yayılış alanına sahip olmasına işaret eder.
Crupina vulgaris genellikle 120 cm büyüyebilen tek yıllık bir bitkidir. Gövde incedir. Çıkıntılı gövde çok dallıdır ve alt bölümde yapraksıdır. Taban yaprakları düz, tırtıklı ya da bölünmüş, yüzeyi kaba tüylü ve kenarları kıllıdır. Bunlar genellikle çiçeklenme zamanı solar. Gövde yaprakları 3,5 cm uzunluğunda ve kıllı kenarlı ve dar loblara bölünmüştür.
Çiçek başı ince ve 1 ila 2 cm uzunluğundadır. Genellikle bir tanesi verimli olan beş adet çiçekçik taşır. Çiçekler mor renklidir. Büyük bir kapçığa sahiptir, 1,6 cm. uzunluğunda ve varil biçimli kapçığın, uzun ve kahverengi ya da siyah kıllı sorgucu olur.
Bir bitki ortalama 130 kapçık üretir. Kapçık silindirik, sıkıştırılmış değil, taban yuvarlak kesik, hilum neredeyse merkezde oval daireseldir. Dilimizde kır gelindöndüreni adı ile bilinmektedir.