Clinopodium menthifolium subsp. ascendens (Leylak fesleğeni)

Tanımı

Genellikle 25 ila 70 cm büyüyebilen çok yıllık bir bitkidir. Gövde yükselici ya da dik, kısa ve uzun tüylerle kaplı ve salgısızdır. Yapraklar yumurtamsı ila genişçe yumurtamsı, 30 ila 50 mm uzunluğunda ve 25 ila 35 mm genişliğinde, yoğun dik tüylü ve/veya seyrek kısa havlı, dişlidir. Halkalar 6 ila 14 arası sayıdadır. İkincil bırahte mızraksı ila bizsi, 2,5 ila 3,5 mm uzunluğundadır. Çanak 5,5 ila 8 mm uzunluğunda, 13 damarlı, salgılı, yoğun kısa ve uzun dik tüylerle kaplı; alt dişler 1,25 ila 4 mm uzunluğunda, uzun kirpikli, üst dişler 0,5 ila 2 mm uzunluğundadır. Taç leylak mavisi ila lavanta renklidir. Dilimizde leylak fesleğeni adı ile bilinmektedir.

Gözlem bilgileri

Bitki doğal olarak Akdeniz havzası ve Avrupa’da yayılış gösterir ancak günümüzde Amerika’ya da dağılmıştır. Kayalık yamaçlar, yol ve dere kenarında görülen bitki umumiyetle ağustos ve eylül ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi deniz seviyesinden 900 metreye kadar olan rakımlarda İzmit, Derince ve Başiskele ilçelerinde gözlemlemek mümkündür.

Harita | Sinonimler | Herbaryum

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca yatak ayağı anlamına gelir. Çiçek ve gövdelerin birlikte yatak ayaklarını andırmasına işaret eder. Epitet Latince Mentha yapraklı anlamına gelir. Türün yapraklarının Mentha (nane) yapraklarına benzemesine işaret eder. Alttür epiteti ise Latince yükselici anlamına gelir ve açık bir şekilde alttürün ayırt ediciliğini vurgular.

Kullanımı

Yaprakları çeşni olarak kullanılır ya da bunlardan çay elde edilir. Terletici ve balgam söktürücüdür. Ayrıca ateş, uykusuz ve depresyon tedavisinde etkilidir. Bunun yanında civanperçemi ve kekik ile birlikte öksürük giderici olarak kullanılır.