Astrantia maxima subsp. haradjianii (Dağ yıldızcası)

Tanımı

Gövde basit ya da dallı, 50 ila 90 cm uzunluğunda, silindirik, yivli ve içi boştur. Taban yapraklar 3 ila 5 parçalı, bölümleri eliptik yumurtamsı, merkezdeki 2,5 ila 10 cm uzunluğunda, 1,5 ila 5 cm genişliğinde, yanlardaki 2,5 ila 11 cm uzunluğunda, 1,5 ila 6,5 cm genişliğinde, eşit olmayan biçimde testere dişli kenarlı ve yaprak sapı yaprak ayasından çok daha uzundur. İkincil bırahteler 9 ila 12 adet, eliptik ila yumurtamsı, sivri ila sipsivri uçlu, 1 ila 3 cm uzunluğunda, 0,3 ila 1,2 cm genişliğinde, belirgin biçimde damarlı, yeşil, beyaz ya da pembemsi, tabanda kaynaşık, kenar altta düz ve üstte kıllı testere dişlidir.

Çiçekler 100 adede kadardır. Çiçek sapı 2 ila 16 mm uzunluğunda ve zaman zaman minik havlıdır. Çanak yapraklar 2 ila 3 mm uzunluğunda, şeritsi ve kalıcıdır. Taç yapraklar 1,5 ila 2 mm uzunluğundadır. Meyve dikdörtgensi silindirik, 5 ila 6 mm uzunluğunda ve 2 ila 2,5 mm genişliğindedir. Alttür taban yapraklarının 3 ila 5 parçalı olması, ikincil bırahtelerin 1 ila 1,8 mm uzunluğunda, 0,3 ila 0,8 mm genişliği, beyaz ve yeşil renkleri ve yanal şemsiyelerin 3 ila 5 adet olması ile ayırt edilmektedir. Dilimizde dağ yıldızcası adı ile bilinmektedir.

Gözlem bilgileri

Astrantia maxima subsp. haradjianii doğal olarak sadece Türkiye’de yayılış gösterir. İğne yapraklı ormanlar ve yaprak dökücü çalılık alanlarda görülen bitki haziran ve temmuz ayları arasında çiçek açmaktadır ve 700 ila 1600 metreye kadar olan rakımlarda Kartepe ilçesinde gözlemlemek mümkündür.

Harita | Sinonimler

Etimoloji

Cins adı Latince yıldız anlamına gelir ve bu bağlamda cinsin çiçek durumuna işaret eder. Epitet Latince büyük anlamına gelir ve bitkinin cins içinde boyunu vurgulamaktadır. Özgün tanımda bu “ab Astrantia maiore heluetica satis diuersam” cümlesi ile belirtilmiştir. Alt epitet türü ilk defa toplayan Manoog Haradjian‘a adanmıştır. Türkiye ve Suriye’den çok sayıda bitki örneği toplamış bir koleksiyonerdir. Ancak bunun ötesinde kendisi ile başka bir bilgiye ulaşamadık. Olasılıkla Ermeni asıllı Osmanlı vatandaşı olan amatör bir bitkibilimciydi.